Додека пензиските системи низ целиот континент пукаат под притисокот на демографијата, јазот помеѓу европскиот север и југоисток никогаш не бил позабележителен. Златните години се вистински луксуз во некои земји, додека во други се само борба за опстанок, според податоците на Евростат.
Прашањето за пензиите во 2025 година престана да биде исклучиво социјално прашање и се претвори во еден од најголемите макроекономски предизвици на Европската Унија. Додека населението брзо старее, а државните каси се истегнуваат до крајни граници, јазот помеѓу европскиот север и југ, односно исток, никогаш не бил повидлив.
Споредбата на Euronews за просечните бруто годишни старосни пензии за 2023 година, последната година достапна во европската статистика, дава бројка што звучи пристојно сè додека не се спореди со екстремите на скалата.
На самиот врв е Исланд со неверојатни 38.031 евра годишно, по што следат Луксембург, Данска и Норвешка. Од другата страна на спектарот, Турција е на дното со само 3.377 евра, додека земји како Бугарија и Романија се исто така на самото дно.
Просекот во Европската Унија е 17.321 евра годишно, што е приближно 1.443 евра бруто месечно, но оваа бројка крие длабока нееднаквост. Имено, највисоките износи на пензии во Европа се дури десет пати повисоки од најниските.
Трошоци за живот
Сепак, номиналните износи не ја раскажуваат целата приказна. За да разбереме како навистина живеат пензионерите, мора да ги вклучиме трошоците за живот во равенката, првенствено цените на храната. Според податоците за 2024 година, ако го земеме просекот на ЕУ како основа од 100 евра, Швајцарија е убедливо најскапа со 160 евра, додека Исланд и Норвешка се исто така далеку над просекот. Токму тука влегува во игра стандардот на куповна моќ (PPS). Кога пензиите се прилагодуваат според трошоците за живот, разликата се стеснува. Така, Шпанија, која е само на 13-то место според номиналниот износ на пензијата, се наоѓа на четвртата позиција според куповната моќ, бидејќи нејзините трошоци за живот се значително пониски од оние во скандинавските земји, објавува Lidermedia.hr.
