Во наредните месеци, централните банки би можеле да се најдат во особено неблагодарна позиција: од една страна, се закануваат поскапи енергенси и нови инфлаторни притисоци, а од друга страна, опасноста прекумерното затегнување на монетарната политика дополнително да ја ослаби веќе кревката побарувачка и да го забави економскиот раст.
Директорката на Меѓународниот монетарен фонд, Кристалина Георгиева, предупреди на ова, велејќи дека монетарните власти мора внимателно да го одмерат секој следен чекор, особено во околностите на зголемена неизвесност поради војната на Блискиот Исток.
Доколку американско-иранското примирје се одржи, а шокот во снабдувањето со нафта се покаже како краткотраен, централните банки би можеле да ги задржат каматните стапки на сегашните нивоа, додека инфлацијата во тој случај би се зајакнала само малку, изјави Георгиева пред годишните состаноци на ММФ и Светската банка во Вашингтон.
Сепак, таа јасно посочи дека реакцијата на монетарните власти треба да биде мерена, а не автоматска.
„Внимателно следете што се случува и фокусирајте се на реалната ситуација, бидејќи ако ја затегнете монетарната политика предвреме и непотребно, ќе го задушите економскиот раст“, рече Георгиева.
Според неа, централните банки треба да се спротивстават на желбата веднаш да одговорат на првиот знак на зголемување на инфлацијата со зголемување на каматните стапки. Причината е што, во сегашните околности, шокот во снабдувањето, предизвикан од зголемувањето на цените на енергијата и прекините во снабдувањето, лесно би можел да се прелее во послаба побарувачка.
Со други зборови, премногу суровиот одговор на инфлацијата би можел дополнително да ги ослаби економиите кои веќе се под притисок од повисоки трошоци и геополитичка нестабилност.
Војната на Блискиот Исток, која започна на 28 февруари, веќе сериозно го наруши глобалниот превоз и поттикна зголемување на цените на нафтата за околу 50 проценти. На почетокот на неделата, ММФ предупреди дека последиците ќе бидат повисоки цени и побавен економски раст, а сега дополнително нагласува дека времетраењето на конфликтот и обемот на штетата што ќе ја предизвика ќе играат клучна улога.
Георгиева истакна дека пазарите веќе сметаат на можноста за построга монетарна политика во водечките светски економии. Сепак, таа додаде дека очекувањата за инфлација на долг рок засега останале стабилни, што таа го смета за многу важен сигнал.
„Се очекува инфлацијата да се забрза на краток рок, но очекувањата на подолг рок не се променети, а тоа е многу добро и многу важно“, рече таа.
Шефицата на ММФ се осврна и на фискалната политика, предупредувајќи дека владите мора да бидат внимателни да не ја комплицираат дополнително работата на централните банки со своите потези. Претставниците на ММФ, рече таа, веќе работат со поединечни влади на пакети за фискална поддршка кои треба да бидат привремени и јасно временски ограничени.
Во исто време, таа нагласи дека фискалната и монетарната политика не смеат да дејствуваат во спротивни насоки.
„Додавањето стимулации финансирани од дефицитот во таа мешавина во овој момент би го зголемило притисокот врз монетарната политика“, предупреди Георгиева.
Таа живописно заклучи дека таков пристап би изгледал како возење „со едната нога на гаста, а другата на сопирачката“, што, како што рече, не е добар рецепт за стабилизирање на економијата.