Според анализата на британскиот „Гардијан“, 100-те најголеми нафтени и гасни компании во светот заработиле повеќе од 30 милиони долари на час „незаработена“ добивка во текот на првиот месец од војната меѓу САД и Израел во Иран. Меѓу најголемите добитници се „Сауди Арамко“, „Газпром“ и „ЕксонМобил“.
Војната ја зголеми цената на нафтата на околу 100 долари за барел во март, што донесе проценета дополнителна добивка од 23 милијарди долари за месецот. Доколку таа цена се задржи, компаниите би можеле да заработат околу 234 милијарди долари до крајот на годината.
Овој дополнителен приход доаѓа на сметка на граѓаните и бизнисите, бидејќи тие плаќаат за поскапо гориво и енергија. Многу држави затоа ги намалија даноците на гориво за да ѝ помогнат на јавноста, што значи помалку пари за јавни услуги. Затоа притисокот за воведување посебни даноци на овие „воени профити“ расте, а Европската комисија разгледува таква иницијатива на неколку европски земји.
Најголем добитник е Арамко, кој би можел да заработи дополнителни 25,5 милијарди долари во 2026 година. Руски компании како Газпром, Роснефт и Лукоил заедно би можеле да заработат околу 23,9 милијарди долари, што дополнително го полни рускиот буџет.
Американските компании исто така бележат големо зголемување на профитот, ЕксонМобил би можел да заработи околу 11 милијарди долари, Шел околу 6,8 милијарди, а Шеврон околу 9,2 милијарди. Нивната пазарна вредност дополнително се зголеми поради скокот на цените на акциите.
Експертите предупредуваат дека последиците од овој конфликт би можеле да бидат долготрајни. Директорот на Меѓународната агенција за енергија, Фатих Бирол, оцени дека кризата во Иран е најголемиот шок за глобалниот енергетски пазар во историјата.
Генерално, оваа ситуација уште еднаш покажува колку се профитабилни нафтените и гасните сектори – индустријата со децении остварува профит од околу 1.000 милијарди долари годишно, со големи владини субвенции. Затоа, сè повеќе експерти веруваат дека дел од овие извонредни профити треба да се насочат кон транзиција кон чиста енергија, наместо понатамошно потпирање на фосилни горива.