ЕЦБ направи потег што сигурно ќе ја зајакне улогата на еврото

Европската централна банка во саботата ги откри плановите за проширување на пристапот до својата заштитна рамка за ликвидност на еврото, правејќи ја глобално достапна и постојана, во обид да се зајакне меѓународната улога на единствената валута.

Пристапот до вакви репо линии, клучен извор на финансирање во време на стрес на пазарот, е ограничен само на неколку земји, претежно од Источна Европа, но претседателката на ЕЦБ, Кристин Лагард, долго време го гледа инструментот како алатка за зголемување на глобалниот дострел на еврото.

„ЕЦБ мора да се подготви за понестабилно опкружување“, рече Лагард на Минхенската конференција за безбедност, што е првпат еден шеф на ЕЦБ да зборува на настанот.

„Мора да избегнеме ситуација каде што овој стрес предизвикува ненадејна продажба на хартии од вредност деноминирани во евра на глобалните финансиски пазари, што би можело да го попречи преносот на нашата монетарна политика“, рече таа најавувајќи го новиот инструмент.

Инструментот, кој ќе биде достапен од третиот квартал од 2026 година, ќе биде отворен за сите централни банки ширум светот, под услов да не се исклучени од репутациски причини како што се перење пари, финансирање на тероризам или меѓународни санкции, соопшти ЕЦБ.

„Овој инструмент, исто така, ја зајакнува улогата на еврото“, рече Лагард. „Достапноста на заемодавач од последен избор за централните банки ширум светот ја зголемува довербата во инвестирањето, позајмувањето и тргувањето со евра, знаејќи дека пристапот ќе биде достапен за време на нарушувања на пазарот.“

Репо линијата, која се користи кога банките не можат да добијат финансирање на пазарот, им овозможува на заемодавателите да позајмуваат евра од ЕЦБ со висококвалитетен колатерал, кој ќе биде отплатен по доспевање заедно со каматата.

За разлика од претходните линии, кои мораа да се продолжуваат од време на време, новиот инструмент ќе обезбеди траен пристап до до 50 милијарди евра.

Со оглед на тоа што инвеститорите го преиспитуваат статусот на доларот поради непредвидливата природа на економските политики на американскиот претседател Доналд Трамп, Лагард тврдеше дека ова е време еврото да добие пазарен удел, но за тоа е потребна обновена финансиска и економска архитектура.

Федералните резерви на САД одржуваат слична алатка, наречена FIMA Repo Facility, која во суштина го штити пазарот на државни обврзници бидејќи стресот во спротивно би можел да ги принуди заемодавателите да продаваат државни обврзници под пазарната вредност.

„Целта на овие промени е инструментот да се направи пофлексибилен, поширок во однос на географскиот дофат и порелевантен за глобалните иматели на хартии од вредност деноминирани во евра“, се вели во соопштението на ЕЦБ.

Таквиот загарантиран пристап до евра природно би можел да ја зголеми побарувачката за средства деноминирани во евра и да ги охрабри банките надвор од еврозоната со 21 членка да купуваат средства од блокот.