Бидејќи ЕУ инвестира сè повеќе во обнова и модернизација на транспортната инфраструктура, Полска станува клучна алка во идната транспортна мрежа што би можела да го редефинира начинот на кој патуваме во Европа. Амбициозниот проект на таканареченото Централно комуникациско пристаниште (CPK), вреден 34 милијарди долари, треба да стане главен европски транспортен центар – воздушен, железнички и патен. Ова е најголемата инфраструктурна инвестиција во историјата на Полска.
Во текот на 90-тите години од минатиот век започна изградбата на Трансевропската транспортна мрежа (TEN-T), чија цел е да го поврзе целиот континент по пат, железница, воздух и вода во уникатен и одржлив транспортен систем. И Полска, со својата стратешка позиција во срцето на Европа, полека ја зазема централната позиција на тој план. До средината на следната деценија, Европа би можела да добие еден од најмодерните и најамбициозните сообраќајни јазли во светот – во Полска.
Само околу 40 километри западно од Варшава, во досега претежно рурална област, се гради огромен транспортен центар – CPK – вреден 34 милијарди евра, кој ќе вклучува воздушен, железнички и патен сообраќај. Проектот опфаќа површина од повеќе од 2.600 хектари (двојно поголема од лондонскиот аеродром Хитроу), што го прави најголемиот инфраструктурен проект во историјата на земјата, со капацитет за повеќе од 40 милиони патници годишно во првата фаза и со можност за проширување до дури 100 милиони, пишува TheB1M.
Нов аеродром
Главниот аеродром во Полска – Шопен Варшава – веќе работи на границата на својот капацитет. Во текот на 2023 година, прими рекордни 21 милион патници, и иако е планирано да се прошири капацитетот на 30 милиони до 2029 година, постојат значителни ограничувања. Покрај физичкиот простор, аеродромот има и забрана за ноќни летови, што дополнително ги попречува плановите на националната авиокомпанија LOT за проширување на нови пазари на долги релации.
Покрај тоа, повеќе од 300.000 луѓе што живеат околу Шопен имаат големи проблеми со бучавата и сообраќајните метежи. CPK ќе биде изградена на таканаречената гринфилд локација, каде што 90 проценти од куќите се веќе купени преку програмата за доброволно стекнување. Се проценува дека бучавата од новата локација ќе влијае само на околу 20.000 луѓе – што е 15 пати помалку отколку на сегашната локација.
Со брз воз низ Полска за 100 минути
Но, CPK нема да биде само аеродром. Тоа ќе биде центарот на Y-линијата – систем на брзи возови што ќе ги поврзува клучните полски градови: Варшава, Лоѓ, Вроцлав и Познањ, но исто така ќе продолжи кон Чешка и балтичките земји преку железничкиот коридор „Рејл Балтика“. Целта е да се овозможи патување низ Полска за 100 минути.
Y-линијата е веќе во изградба и го вклучува најдолгиот железнички тунел во земјата (4,6 км), ископан под градот Лоѓ. Брзите возови ќе сообраќаат со брзина од 320 км/ч, а почетната точка ќе биде новиот аеродром CPK.
На овој начин, не само регионите во Полска ќе бидат подобро поврзани, туку и Западна и Источна Европа.
Како ќе изгледа новиот мегахаб?
„Фостер + Партнерс“, која соработува со градежната компанија „Буро Хаполд“, е задолжена за дизајнирање на пристаништето. Се очекува новиот сообраќаен центар да може да опслужува помеѓу едно и две лица секоја секунда, 24 часа на ден во текот на целата година. Пристаништето ќе има две паралелни писти долги 3,8 километри, оддалечени 2,5 км една од друга, како и железничка и автобуска станица – сите поврзани во интермодален центар што ќе овозможи брз и лесен трансфер.
CPK ќе биде подготвен за проширување уште од самиот почеток – неговата модуларна архитектура овозможува флексибилно проширување во зависност од растот на побарувачката.
И покрај сето тоа, веднаш до пристаништето ќе бидат изградени два нови „града“ – на западниот крај од CPK Cargo City, логистички центар за складирање товар – и на источниот крај Airport City, комерцијална зона со канцеларии, хотели и трговски центар.
Откако се смени владата во Полска во 2023 година, новата влада нареди преглед на проектот, при што се договорија нови рокови за проектот – првата фаза треба да биде завршена до 2032 година. Покрај тоа, дополнителни 650 милиони долари ќе бидат инвестирани во нова раскрсница на автопатот што ќе може да се пристапи до ЦПК.