Речиси сите очекуваа глобална рецесија во 2023 година, бидејќи централните банкари се бореа со висока инфлација. Тие не беа во право. Глобалниот БДП веројатно е зголемен за три проценти, пазарите на труд се задржаа, инфлацијата е на пат надолу, а берзите се зголемија за 20 проценти.
Економист собра податоци за пет економски и финансиски показатели (инфлација, „широчина на инфлација“, БДП, вработеност и перформанси на берзата) за 35 претежно богати земји. Тие ги рангираа според тоа колку добро се справиле со овие мерки, создавајќи вкупен резултат за секоја од нив.
На врвот на рангирањето, втора година по ред е Грција, што е навистина извонреден резултат за економија која до неодамна беше синоним за лошо управување. Второто место го зазеде Јужна Кореја, третото САД, а не заостануваат ниту Канада и Чиле. Во меѓувреме, економиите на северна Европа забавија, меѓу кои Британија, Германија, Шведска и Финска се на последното место, односно 35-то.
Борбата со порастот на цените беше голем предизвик во 2023 година. Првата мерка на Економист се однесува на базичната инфлација, која ги исклучува нестабилните компоненти како што се енергијата и храната и затоа е добар показател за основните инфлациски притисоци. Јапонија и Јужна Кореја ги задржаа своите цени. Во Швајцарија основните цени пораснале за само 1,3 отсто на годишно ниво. Меѓутоа, на друго место во Европа, многу земји сè уште се соочуваат со сериозен притисок. На пример, во Унгарија базичната инфлација е околу 11 отсто на годишна основа. Финска исто така се бори со тоа.
САД направија добро
Во повеќето земји, инфлацијата станува сè помалку вкоренета, а Економист го мери тоа со „широчината на инфлацијата“, која го пресметува учеството на ставките во кошничката на потрошувачките цени каде што цените растат за повеќе од два проценти годишно. Централните банки во земји како Чиле и Јужна Кореја агресивно ги зголемија каматните стапки во 2022 година, пред многу други во богатите земји. Се чини дека тоа беше паметна тактика. Во Јужна Кореја инфлацијата значително падна, а САД и Канада постигнаа подеднакво добри (и подобри) резултати.
Следните две мерки кои Економист ги зел предвид се растот на вработеноста и БДП. Заклучок? Никаде не помина спектакуларно добро во 2023 година, но само мал број земји забележаа пад на БДП. Ирска беше најлоша, со пад од 4,1 отсто (иако има големи проблеми со мерењето на ирскиот БДП). Слабо се претставија и Велика Британија и Германија. Германија се бори со последиците од ценовниот шок на енергијата и зголемената конкуренција од увезените кинески автомобили. Велика Британија сè уште се справува со последиците од Брегзит.
САД направија добро и за БДП и за вработување. Има корист од рекордно високото производство на енергија, како и од ефектите од дарежливите фискални стимулации спроведени во 2020 и 2021 година. Најголемата светска економија можеби ги повлече другите земји. Вработеноста во Канада значително порасна. И покрај војната со Хамас, Израел, кој САД го сметаат за свој најголем трговски партнер, е вкупно четврти.