Пред само 20 дена американската берза беше на рекордно високо ниво. Се чинеше дека американската економија расте со стабилно темпо. Немаше рецесија на повидок.
Сега зборот „рецесија“ е насекаде, пренесува CNN.
Стравот од рецесија ја тресе берзата. Прогнозите за раст на БДП се намалуваат. Претседателот Доналд Трамп и неговиот економски тим се соочуваат со прашања за можна рецесија – и не успеваат да ја смират растечката загриженост за економијата.
Американските акции повторно паднаа во вторникот, откако во понеделникот не успеаја да се опорават од големите загуби. Dow падна за околу 400 поени (околу 1%), додека Nasdaq повторно ослабе откако во понеделникот го забележа својот најлош ден во последните две и пол години.
Распродажбата на акциите се забрза откако Трамп објави царина од 50% за увоз на челик и алуминиум од Канада – и предупреди дека може да следат повеќе царини.
Неверојатно е колку брзо се промени расположението. Инвеститорите кои пред само неколку месеци беа загрижени дека економијата може да биде премногу силна, сега се подготвуваат за сериозни проблеми.
Дали рецесијата е навистина близу?
Реалноста е дека американската економија не изгледа како да се соочува со непосредна рецесија. Крајот на минатата година беше одбележан со стабилен раст. Првиот квартал сè уште не е завршен. А пазарот на трудот сè уште беше во фаза на раст во јануари и февруари.
Премногу е рано да се каже дека економијата е осудена на рецесија – тежок пад кој обично е проследен со огромни загуби на работни места, банкротства и одземање имоти.
Претходните стравови од рецесија, кога се гледа од денешна перспектива, беа претерани. Да се потсетиме на паниката од 2022 година, кога некои аналитичари тврдеа дека има 99% шанси за рецесија.
Лошата вест е што економистите сега веруваат дека ризикот од рецесија е зголемен, иако од релативно ниско ниво.
Еден од клучните проблеми е неизвесноста околу економската политика на Трамп – особено поради конфузијата околу неговите тарифи.
„Ова е многу отпорна економија. Може да издржи ќотек и да продолжи. „Но, тој не сака ваков вид на несигурност“, рече Дејвид Кели, главен глобален стратег во JPMorgan Asset Management.
Во понеделникот, поранешниот министер за финансии Лери Самерс изјави за Си-Ен-Ен дека постои „реална можност“ за рецесија.
„Постои реални шанси да влеземе во маѓепсан круг каде што слабеењето на економијата води кон пад на пазарот, а падот на пазарот дополнително ја ослабува економијата“, рече тој во телевизиско интервју.
Бизнисите под притисок
Кели рече дека економијата и пазарите подлежат на „данок на несигурност“, кој доаѓа од прашањата за тарифите на Трамп, федералните кратења на трошоците и масовните отпуштања во јавниот сектор.
„Во моментов, многу деловни луѓе се чувствуваат како елен во фаровите. „Тоа е многу опасна ситуација“, рече тој.
Бил Дадли, поранешен претседател на Федералните резерви на Њујорк, во понеделникот за Си-Ен-Ен изјави дека се уште е „прерано“ да се предвиди рецесија, но додаде дека ризикот „дефинитивно се зголемил“. Како главен виновник тој ја наведе неизвесноста за трговската војна.
„Тарифите имаат два ефекта: прво, ги зголемуваат цените. „Второ, тие го забавуваат растот“, рече Дадли. „Администрацијата на Трамп дополнително ја влошува ситуацијата со својот неодлучен пристап. Нивото на неизвесност е повисоко отколку што треба да биде“.
Самерс нагласи дека пазарите зависат од предвидливоста, додека сега тие се соочени со „изненадување по изненадување по изненадување“.
„Ова континуирано инсистирање на тарифите и неизвесноста што тие ја создадоа иронично ја намалија побарувачката, ги обесхрабрија инвестициите и ги наведоа потрошувачите да ги одложат големите набавки“, рече тој.