Американскиот претседател Трамп се заканува дека ќе ја ескалира трговската војна на САД со Европа, а во прашање се и трошоците за транспорт на производи како што се автомобили, фармацевтски производи и делови за авиони преку Атлантикот.
Трамп во петокот на социјалните мрежи повика на нови царини од 50% за Европската унија од 1 јуни, велејќи дека трговските преговори со ЕУ „не водат никаде“. Тој, исто така, го нарече големиот трговски дефицит на САД во стоки со европските земји неприфатлив.
Колку е важна трговијата меѓу САД и ЕУ?
Ова претставува нова голема трговска закана за блокот од 27 земји што го сочинува најголемиот трговски партнер на Америка, пред Мексико, Канада и Кина. Во 2024 година, САД увезоа стока од ЕУ во вредност од околу 606 милијарди долари и извезоа околу 370 милијарди долари, пишува „Волстрит џурнал“. Овој вид нерамнотежа е голема пречка за Трамп додека се обидува да користи царини за обнова на американското производство.
Според податоците од Бирото за економски анализи, трговијата со стоки и услуги со ЕУ сочинувала околу 4,9% од бруто домашниот производ на САД во 2024 година. Ова значи дека трговијата со Европа е уште поголем дел од американската економија отколку трговијата со Кина, која минатата година сочинувала 2,2% од БДП на САД.
Како изгледа увозот на САД од ЕУ?
Фармацевтските производи се најголемиот производ произведен во ЕУ испорачан во САД, со вкупна вредност од 127 милијарди долари во 2024 година. Европа е дом на фармацевтски гиганти како „Баер“ и „Санофи“, но тоа е само дел од приказната. Голем број американски фармацевтски компании имаат фабрики во Ирска, каде што даноците се ниски. Во 2024 година, Ирска извезла повеќе стока во САД отколку Италија и Франција.
Други големи увозни производи од Европа се автомобили (45,2 милијарди долари) и разни видови машини. Минатата година САД купија вино во вредност од 5,4 милијарди долари и парфеми во вредност од 4,4 милијарди долари од ЕУ.
Кои се најголемите извози на САД во ЕУ?
Европа е главен купувач на американска нафта, гас, автомобили, авиони и производи од човечка крв, како што е плазмата. САД, исто така, испорачаа авиони и делови за авиони во вредност од 32,3 милијарди долари на ЕУ, плус возила во вредност од 12,4 милијарди долари. Многу од автомобилите што се транспортираат преку Атлантикот се европски марки, како што се БМВ и Мерцедес, произведени во американски фабрики.
САД се главен играч во глобалната трговија со плазма и минатата година испратија крвни производи во вредност од 5,2 милијарди долари во ЕУ.
Каква е состојбата во услужниот сектор?
Иако САД имаа дефицит во трговијата со стоки со ЕУ од 235,6 милијарди долари во 2024 година, вклучувањето на услугите го намалува тој дефицит на 161 милијарда долари, според податоците на BEA.
Регистрирањето услуги не е толку едноставно како регистрирањето стоки – работните места како што се деловно консалтинг и банкарство не одат преку пристаништа и царини. САД тврдат дека минатата година извезле услуги во вредност од околу 277 милијарди долари во ЕУ, а во 2024 година увезле 201 милијарда долари. ЕУ во минатото навести дека би можела да ги таргетира американските технолошки компании – главен извор на извоз на услуги – како одмазда за царините.
Како заврши последната трговска војна меѓу САД и ЕУ?
Во 2018 година, за време на неговиот прв мандат, Трамп воведе царини од 10% за алуминиум и 25% за челик. Официјално оправдување: национална безбедност. ЕУ возврати со царини на американски извоз во вредност од над 3 милијарди долари, вклучувајќи фармерки, бурбон и мотоцикли „Харли-Дејвидсон“.
Во 2021 година, администрацијата на Бајден постигна договор со ЕУ со кој ефикасно се стави крај на спорот. САД се согласија да дозволат одредена квота европски челик и алуминиум да влезе во земјата без царина, а ЕУ за возврат ги суспендираше своите одмазднички царини.