Повеќе не може да се зборува за „невидливата рака“ на капитализмот што одлучува кој ќе победи во деловниот свет. Денес, Доналд Трамп отворено ги одредува победниците и губитниците во американскиот бизнис, што отвора можности за оние кои знаат да ги предвидат неговите потези, но и сериозни ризици за сите други, оценуваат авторите на „Фајненшл тајмс“ (FT).
Последните недели донесоа спектакуларни примери. Администрацијата на сегашниот претседател ги менува правилата на играта сè почесто и почесто, и тоа воопшто без да го крие.
Така, неодамна беше одлучено дека Nvidia и AMD ќе добијат специјални извозни лиценци за извоз на одредени чипови во Кина, со обврска американската влада да зема 15% од приходите од тие зделки. „Што е следно – продажба на F-35 на Кина со провизија?“, прашува еден аналитичар. Министерот за финансии Скот Бесант веќе изјави дека иако ова е „уникатен аранжман“, нема причина зошто да не се прошири и на други компании.
Во исто време, корпоративното додворување на претседателот станува сè повидливо. Извршниот директор на Apple, Тим Кук, неодамна му подари на Трамп блок од 24-каратно злато со гравирана посвета. Само неколку дена подоцна, Apple беше ослободен од нови увозни давачки за чипови. Вредноста на акциите на компанијата скокна за 13% после тоа. Сличен тренд бележат AMD (+6%), како и фирмите за криптовалути кои имаат отворена поддршка од Трамп и неговите синови.
Но, не сè завршува позитивно. Тесла, по конфликтот меѓу Илон Маск и претседателот, остана без субвенции за електрични возила – акциите паднаа за 17% од почетокот на годината. Интел прво загуби на берзата кога Трамп побара оставка од извршниот директор, но потоа се опорави кога беше објавено дека државата може да купи удел во компанијата.
Инвеститорите денес мора да сметаат на фактот дека каприцот на претседателот може да одлучи за судбината на акциите на Волстрит. Пазарната логика и класичните анализи значат сè помалку – политиката е таа што ја обликува судбината.
Како што рече Шеп Перкинс од „Путнам Инвестментс“:
„Единственото нешто што можеме да го предвидиме со сигурност е дека политиката ќе произведе нестабилност и хаос во сите сектори. Претседателот Трамп сака да склучува зделки.“
Аналитичарите веќе ја споредуваат ситуацијата со Кина, каде што инвеститорите во последната деценија доживеаа ненадејни регулаторни штрајкови кои избришаа десетици милијарди вредност од пазарот преку ноќ. Иако САД сè уште не се на тоа ниво, сè појасно е дека на хоризонтот е нова ера – во која еден човек може да одлучи дали компанијата ќе стане ѕвезда или ќе заврши настрана, заклучуваат авторите на „ФТ“.