Од бурек до супа, од тестенини, хумус и разни сосови до месо и риба, од лубеници до разни десерти: секој што некогаш бил на одмор во Турција знае колку може да биде разновидна понудата во еден појадок, особено во популарните туристички региони, пишува Дојче Веле.
Хотелите се свесни колку е привлечна оваа разновидност, па затоа ги украсуваат своите веб-страници со бројни фотографии од ресторани за да ги убедат потенцијалните гости во кулинарските вештини на нивните готвачи. Многумина затоа се одлучуваат за аранжмани „сè вклучено“, каде што јадења за сечиј вкус и возраст се нудат речиси континуирано. Особено е привлечно за семејствата.
Во исто време, шведските маси стануваат мала авантура за многу гости: тие сакаат да пробаат што е можно повеќе, па ги полнат своите чинии повеќе од еднаш. Сепак, голем дел од храната завршува во ѓубре.
Турските дневни весници сега објавуваат дека советниците на претседателот Реџеп Таип Ердоган сакаат подетално да ги разгледаат шведските маси во рестораните и хотелите. Како членови на Советот за земјоделство и храна, тие планираат да развијат концепт за намалување на отпадот од храна во наредните месеци.
102 килограми храна по лице се фрлаат
Околу 8,7 милиони тони храна се фрлаат годишно во Турција. Оваа бројка доаѓа од најновиот извештај на провладината „Фондација за спречување на отпад“ (TISVA), која се потпира на податоци од Агенцијата на ОН за заштита на животната средина (UNEP). Според TISVA, намалувањето на отпадот за само два проценти би било доволно за да се обезбедат 360.000 семејства со основни прехранбени производи во текот на целата година.
Отпадот во секојдневниот живот е особено забележлив: просечно лице во Турција фрла 102 килограми храна годишно – огромна количина за земја која со години се соочува со економски проблеми и висока инфлација. За споредба: во Германија тоа е 78 килограми по лице, додека светскиот просек е 132 килограми.
Рамзан Бингол, член на Советот на Претседателството за земјоделство и храна, е особено критичен кон сè попопуларниот концепт за појадок познат како Serpme Kahvaltı. На секој гостин му се служат 15 до 20 чинии со сирење, колбаси, џем, мед, павлака, путер и кисел зеленчук. Заедно со тоа доаѓаат тави со помфрит, бурек, јајца и регионални специјалитети. Масата брзо се полни толку многу што едвај има место за чинија.
Се разгледуваат нови концепти за појадок
Бингол, кој е и претседател на Здружението на угостителски и туристички објекти (TÜRES), остро го критикува овој концепт. Според него, половина од послужените јадења завршуваат во ѓубре, па затоа понудата треба да се регулира. Во иднина, секој гостин треба да може да си направи свој појадок „Серпме“ од достапните производи. „Дијабетичар не може да јаде три или четири чинии џем. Сепак, тие автоматски се послужуваат – и завршуваат во ѓубре“, вели Бингол.
Тој, исто така, бара поголема флексибилност во фактурирањето во рестораните. Во моментов, плаќањето по лице е задолжително, па количината на храна се служи според таа логика. Тројца луѓе би можеле да бидат задоволни со појадок за двајца – и би имало значително помалку остатоци. За Бингол, не станува збор само за храна, туку и за суровини, енергија, работно време и штета на животната средина. Затоа, како што нагласува тој, ова прашање е прашање на национална безбедност.
Хотели со се вклучено под лупа
All inclusive во хотелите, исто така, ќе бидат предмет на лупа. Бингол верува дека хотелите треба да се префрлат на понуда à la carte. Така, гостите би избирале што и колку сакаат да јадат. Меѓутоа, во рестораните со сè вклучено, туристите често мислат: „Леле, толку многу избор, морам да пробам сè“. Резултатот, вели Бингол: многу се остава на чинијата и завршува во ѓубре.
И покрај планираните ограничувања на хотелските шведски бифеа, вистина е: според официјалните податоци, најголемите причини за фрлање храна се приватните домаќинства низ целиот свет. Тие предизвикуваат околу 60 проценти од отпадот. Останатите 40 проценти доаѓаат од секторот за услуги и малопродажба. Ова важи и за Турција, пренесува СЕЕБиз.