Трговијата на ЕУ со Венецуела е мала, но расте

Во последните години, а особено во последните денови, Венецуела ги окупираше насловните страници на медиумите ширум светот поради кризата и протестите поради автократското владеење на Николас Мадуро, а сега и по неговото киднапирање во режија на САД. Голем дел од политиката во и околу Венецуела всушност се врти околу нафтените наоѓалишта на земјата.

САД под водство на Доналд Трамп, а веројатно и поинаку, ја гледаат Венецуела како зона од свој интерес, но и Европската Унија (ЕУ) тргува со таа земја, па затоа не е лошо да се набљудува структурата на таа трговија. Секако, Венецуела не е меѓу главните европски трговски партнери, а главната европска земја што тргува со оваа јужноамериканска земја е, како што се очекуваше, Шпанија.

Венецуела е земјата со најголеми докажани резерви на нафта во светот. Бројката од 2023 година вели дека тоа е 17 проценти од глобалните резерви на нафта или 303 милијарди барели. Иако нема динамична размена на стоки меѓу ЕУ и Венецуела, тоа не значи дека можеби иднината нема да донесе поинаков правец.

Според податоците на Евростат за 2024 година, увозот во ЕУ од Венецуела изнесувал само 0,1 процент од вкупниот европски увоз, додека во случајот со извозот, поради незначајноста на бројката, статистички се смета дека е нула проценти.

Поточно, во бројки, извозот од ЕУ во Венецуела изнесувал 784 милиони евра, а увозот 2,16 милијарди евра. Затоа, вкупната размена на стоки не достигнала ниту три милијарди евра. Сепак, треба да се каже дека е повеќе од двојно поголема од онаа во 2020 година, кога трговијата била само 1,42 милијарди евра. Во исто време, увозот од Венецуела всушност пораснал, додека извозот стагнирал. Ова значи дека трговскиот суфицит пораснал во корист на Венецуела.

Од друга страна, од перспектива на Венецуела, ЕУ е трет најголем трговски партнер по САД и Кина. Европскиот извоз во Венецуела главно се состои од машини и апарати, како и од минерални и хемиски производи.

Кога станува збор за увоз во ЕУ, доминираше нафтата, со околу 70% од вкупниот увоз. Други значајни категории беа рибните производи (9,3%), особено ракчињата и основните метали и сродните производи (8%).

Шпанија е јасен исклучок во трговијата меѓу ЕУ и Венецуела, со удел од 55% од вкупниот обем на трговија во 2024 година според Евростат. Шпанија претставува 29% од извозот на ЕУ во Венецуела и дури 64% од увозот на ЕУ од таа земја. Во однос на вредноста, Шпанија извезе стока во вредност од околу 230 милиони евра во Венецуела, додека увезе околу 1,38 милијарди евра.

Италија е втора по големина во трговијата меѓу ЕУ и Венецуела со удел од 16%, по што следува Холандија со 10%.

Две други големи економии на ЕУ, Франција и Германија, имаат многу помали трговски врски со Венецуела, со удел од 5% и 4% соодветно.

Белгија (4%) и Полска (2%) исто така учествуваат со повеќе од 1% во вкупната трговија меѓу ЕУ и Венецуела. Сите други земји-членки на ЕУ имаат помалку од 1% удел во трговијата со Венецуела.

„Трговската и инвестициската клима во Венецуела продолжува да биде предизвикувачка за субјектите на ЕУ, главно поради економските политики и контроли што се спроведуваат во последните години, како што се контролата на девизниот курс и цените и други форми на државна интервенција во економијата“, наведува Европската комисија.

Венецуела стана полноправна членка на Меркосур во 2012 година. Сепак, во 2017 година, земјите-основачи на Меркосур го суспендираа членството на Венецуела на неодредено време. Како резултат на тоа, Венецуела не е дел од трговскиот договор меѓу ЕУ и Меркосур.

ЕУ повика на смиреност и воздржаност од сите актери со цел да се избегне ескалација и да се обезбеди мирно решение на кризата откако американските власти го одведоа Мадуро во Њујорк на почетокот на 2026 година.

Турција, земја-кандидат за ЕУ, разви економски односи со Венецуела.

Трговијата со стоки и услуги меѓу Велика Британија и Венецуела изнесуваше вкупно 212 милиони фунти (244 милиони евра) во текот на четирите квартали до крајот на вториот квартал од 2025 година, според Министерството за трговија и бизнис.