Европската комисија усвои нови мерки согласно Регулативата за екодизајн за одржливи производи (ESPR) за да се спречи уништување на непродадена облека, додатоци за облека и обувки.
Забраната за уништување на непродадена облека, додатоци за облека и обувки ќе важи за големите компании од 19 јули 2026 година.
Новите правила ќе придонесат за намалување на отпадот, намалување на штетата врз животната средина и создавање еднакви услови за компаниите што применуваат одржливи бизнис модели, овозможувајќи им да ги искористат придобивките од циркуларната економија, според ЕК.
Проценките покажуваат дека помеѓу 4 и 9 проценти од непродадениот текстил се уништува во Европа секоја година, пред дури и да се истроши.
Овој вид отпад генерира околу 5,6 милиони тони емисии на CO₂ – речиси еднакво на вкупните нето емисии на Шведска во 2021 година, објави ЕК.
ESPR бара од компаниите да објавуваат информации за непродадените производи за широка потрошувачка што ги фрлаат како отпад. Во исто време, се воведува забрана за уништување на непродадена облека, додатоци за облека и обувки.
Донесените акти дефинираат посебни и оправдани околности во кои ќе биде дозволено уништување, на пример од безбедносни причини или поради оштетување на производот.
Се воведува стандардизиран формат за објавување на податоци за количините на непродадени потрошувачки стоки што се отфрлаат. Оваа обврска важи од февруари 2027 година.
Компаниите се охрабруваат поефикасно да управуваат со залихите, да го подобрат ракувањето со враќањата и да разгледаат алтернативи како што се препродажба, повторно производство, донирање или повторна употреба.
Забрана за уништување од јули
Забраната за уништување на непродадена облека, додатоци за облека и обувки, како и предвидените исклучоци, ќе се применуваат за големите компании од 19 јули 2026 година, истакнува ЕК.
Се очекува средните претпријатија да ги преземат овие обврски во 2030 година. Правилата за објавување според ESPR веќе важат за големите компании, а средните ќе се применуваат и од 2030 година.
– Текстилниот сектор го предводи транзицијата кон одржливост, но сè уште постојат предизвици. Податоците за отпадот јасно укажуваат на потребата од дејствување. Со овие нови мерки, го овластуваме текстилниот сектор да премине на одржливи и кружни практики, да ја зајакне конкурентноста и да ги намали зависностите – изјави Џесика Росвал, комесар за животна средина, отпорност на вода и конкурентна циркуларна економија.
Како што објави ЕК, само во Франција, непродадена стока во вредност од околу 630 милиони евра се уништува секоја година.
Онлајн купувањето дополнително го разгорува овој проблем: во Германија, речиси 20 милиони вратени производи се фрлаат секоја година.