Војната во Иран предизвика невидени нарушувања на пазарот на нафта, блокирајќи го транзитот низ Ормутскиот теснец и значително намалувајќи го производството во земјите од Персискиот Залив, објави Меѓународната агенција за енергија (ИЕА) во својот редовен месечен извештај.
Иранските сили ја презедоа контролата врз Ормутскиот теснец по израелско-американскиот напад врз Иран на 28 февруари и практично го запреа транзитот на танкери. Транзитот е забранет за бродови поврзани со САД, Израел, европските земји и нивните партнери.
Транспортот на нафта и нафтени деривати преку тој коридор со тоа се намали од предвоеното ниво од околу 20 милиони барели дневно и е намален на речиси нула, истакнува ИЕА.
Алтернативните патишта што го заобиколуваат тој поморски сообраќај се ограничени, а капацитетите на складиштата се полнат со забрзано темпо, се вели во извештајот.
Поради полнењето на резервоарите, земјите во Персискиот Залив го намалија производството за најмалку 10 милиони барели дневно, пресмета агенцијата.
Доколку сообраќајот низ теснецот не се обнови наскоро, загубите во снабдувањето ќе бидат уште поголеми, предупредуваат тие.
Намалена понуда
Во март, светската понуда на нафта затоа ќе се намали за осум милиони барели дневно, пресметаа тие.
Намаленото производство на Блискиот Исток само делумно ќе биде ублажено со посилно производство во земјите што не се членки на групата ОПЕК+, како и во Казахстан и Русија, по прекините на почетокот на годината, додаваат тие.
Според новата прогноза на ИЕА, светската понуда на нафта ќе се зголеми во 2026 година во просек за 1,1 милион барели дневно, исклучиво од производители кои не се членки на групата ОПЕК+.
Обемот на загубите во производството во Персискиот Залив ќе зависи од времетраењето на конфликтот и прекините во транспортот, забележува агенцијата.
Помалку деривати
Конфликтот, исто така, значително влијае на светските пазари на деривати, бидејќи испораките преку Ормутскиот теснец се речиси целосно прекинати, се наведува во извештајот.
Производителите од земјите од Персискиот Залив минатата година извезоа 3,3 милиони барели рафинирани производи дневно и 1,5 милиони барели течен нафтен гас дневно.
Поради нападите и ограничените извозни рути, рафинериите ја намалија преработката за над три милиони барели дневно од почетокот на конфликтот, забележува ИЕА.
Во другите делови од светот, капацитетите на рафинериите ќе бидат намалени поради недостаток на нафта, забележуваат тие.
Послаба побарувачка
Поради откажувањето на бројни летови и прекините во испораките на течен нафтен гас, светската побарувачка за нафта во текот на март и април треба да биде помала за околу еден милион барели дневно отколку што досега предвиде ИЕА, се наведува во извештајот.
До 28 февруари и американско-израелскиот напад врз Иран, вкупната побарувачка требаше да изнесува околу 103 милиони барели дневно на крајот од првиот квартал од оваа година, според агенцијата, а понудата би се намалила за нешто помалку од четири милиони барели дневно.
Побарувачката сега е загрозена од повисоките цени на нафтата и неизвесните перспективи за светската економија, забележуваат тие.
Во такви услови, според нивните нови пресметки, светската потрошувачка на нафта треба да се зголеми за 640 илјади барели дневно оваа година. Пред еден месец, пресметките покажаа дека таа ќе се зголеми за 850 илјади барели дневно.