Европската Унија подготвува значајна реформа на правилата за спојувања и преземања на компании, со цел да се ограничи влијанието на земјите-членки кои сè повеќе блокираат големи деловни трансакции. Во Брисел веруваат дека таквата практика го попречува развојот на силни европски компании кои би можеле да се натпреваруваат со глобалните гиганти од САД и Кина.
Брисел сака поголеми и посилни европски компании
Европската Унија планира да ги реформира правилата за спојувања за да ја намали способноста на националните влади да блокираат преземања на компании. Целта е јасна: да им се овозможи на европските фирми да ја достигнат големината и силата потребни за глобална конкуренција, особено против американските и кинеските конкуренти.
Реформите доаѓаат по растечкото незадоволство во Брисел поради честите интервенции на земјите-членки, кои – под изговор за заштита на националните интереси – честопати спречувале големи деловни зделки.
Национални интереси наспроти единствен пазар
Според интерен документ на Европската комисија, одредени интервенции на земјите-членки „можеби непотребно го забавиле растот на компаниите“.
Иако ваквите интервенции се формално дозволени (на пр. од причини поврзани со националната безбедност), Брисел сега сака појасно да дефинира кога се оправдани – и кога претставуваат пречка за пазарот.
Новите правила треба да донесат поголема правна сигурност за компаниите и инвеститорите, особено во контекст на големи прекугранични аквизиции.
Случаи што го кренаа алармот
Неколку неодамнешни случаи дополнително ги зголемија загриженостите во ЕУ: Германија го блокираше обидот за преземање на Комерцбанк од страна на УниКредит, Шпанија се спротивстави на спојувањето на BBVA и Banco Sabadell, додека Италија ги активираше таканаречените „златни сили“ во процесот на преземање на Banco BPM.
Ваквите потези, според претставниците на ЕУ, ризикуваат фрагментација на единствениот пазар и ги ослабуваат шансите на Европа за изградба на големи, конкурентни компании.
Рамнотежа помеѓу конкуренцијата и растот
Брисел нагласува дека нема да се откаже од заштитата на пазарната конкуренција и спречувањето на монополите. Сепак, фокусот се префрла кон поддршка на таканаречениот „проконкурентен раст“ – односно спојувања што ја зајакнуваат европската конкурентност на глобално ниво.
Европската комесарка за конкуренција, Тереза Рибера, веќе предупреди дека политиката на спојувања сама по себе не е доволна за зајакнување на економијата и дека е потребно дополнително продлабочување на единствениот пазар, особено во сектори како што се телекомуникациите.
Политички сигнал од врвот на ЕУ
Претседателката Урсула фон дер Лајен изјави дека новите правила ќе поддржат спојувања што ја зајакнуваат конкуренцијата, ја забрзуваат интеграцијата на единствениот пазар и го поттикнуваат создавањето на пан-европски компании.
Во исто време, таа нагласи дека ЕУ ќе продолжи да ги контролира трансакциите со цел да спречи создавање монополи и да обезбеди прифатливи цени за граѓаните и компаниите.