Потрошувачките цени во САД пораснаа со солидно темпо втор месец по ред во април, што ќе доведе до најголем годишен пораст на инфлацијата за повеќе од две и пол години.
Се очекува извештајот за индексот на потрошувачки цени (CPI) на Министерството за труд на САД во вторник да покаже забрзување на месечната базична инфлација, иако тоа во голема мера би се должело на еднократното прилагодување на податоците за кириите по минатогодишното затворање на федералната влада, што го попречи собирањето податоци.
Тоа доаѓа откако податоците од минатата недела покажаа поголемо од очекуваното зголемување на платите во неземјоделскиот сектор во април.
Војната меѓу САД и Израел од една страна и Иран од друга страна ги зголеми цените на нафтата, што веднаш се одрази на повисоките цени на бензинот, дизелот и авионското гориво.
Економистите веруваат дека секундарните ефекти од тие зголемувања на цените ќе се почувствуваат во наредните месеци. Финансиските пазари очекуваат централната банка на САД да ги задржи каматните стапки на сегашните нивоа до 2027 година.
Два последователни извештаи за силна инфлација би го зголемиле политичкиот ризик за претседателот Доналд Трамп и неговата Републиканска партија пред изборите за Конгресот во ноември. Трамп беше реизбран во 2024 година во голема мера благодарение на ветувањето за ограничување на инфлацијата, но Американците се сè повеќе незадоволни од неговото управување со економијата, а многумина го сметаат за одговорен за зголемувањето на цените на горивата.
„Луѓето сега сфаќаат дека приказната што ја слушаат за падот на цените на стоките и услугите е само бајка“, рече Брајан Бетун, професор по економија на Бостонскиот колеџ. „Досега, едвај можеа да ги држат главите над водата, а сега струјата ги влече под површината. Нема воздух за дишење.“
Според анкетата на Ројтерс меѓу економистите, индексот на трошоци на живот веројатно пораснал за 0,6 проценти на месечно ниво во април, по скокот од 0,9 проценти во март. Прогнозите се движеа од 0,4 до 0,9 проценти.
Економистите велат дека забавувањето по најголемиот месечен раст од јуни 2022 година е претежно технички по природа. Цените на нафтата скокнаа над 100 долари за барел во март по нападот врз Иран, потоа малку се повлекоа, но останаа високи по прекинот на огнот на почетокот на април.
Се очекува цените на бензинот да учествуваат во најголемиот дел од вкупниот раст на индексот на трошоци на живот во април, по рекордниот скок во март.
„Штом Иран ќе заврши, ќе видите дека цените на бензинот и нафтата паѓаат како карпа“, рече Трамп.
Се очекува и забрзување на растот на цените на храната, по необичната стагнација во март. Економистите предвидуваат дека цените на храната ќе продолжат да растат во наредните месеци, делумно поради повисоките цени на енергијата и недостигот на ѓубрива поради прекините во поморскиот сообраќај низ Ормутскиот теснец.