Веста дека BYD преговара со Stellantis за преземање на недоволно искористени европски фабрики привлече големо внимание и во Србија, првенствено поради фабриката во Крагуевац, поранешна Zastava Automobili, која денес работи во рамките на компанијата Stellantis.
Сепак, според моментално достапните информации, нема конкретни индикации дека преговорите се однесуваат на фабриката во Србија. Извештаите на Ројтерс и Блумберг првенствено споменуваат фабрики во Италија, Шпанија, Франција и други земји од Европската Унија каде што Stellantis има вишок капацитет и пад на производството.
Ситуацијата во Крагуевац моментално е поинаква. Во последните месеци, фабриката во Србија го зголемува производството на моделите „Фиат Гранде Панда“ и „Ситроен Ц3“, воведувајќи дополнителни смени и вработувајќи нови работници, што покажува дека фабриката не е меѓу најпроблематичните фабрики на Стелантис во Европа, пишува Телеграф бизнис.
Во исто време, веќе се инвестирани големи средства во модернизацијата на фабриката во Крагуевац, вклучувајќи и заем од Европската инвестициска банка од 73 милиони евра за прилагодување на производството на електрични возила.
Сепак, експертите веруваат дека не е невозможно во иднина кинеските производители да бидат заинтересирани и за Србија. Постојат повеќе причини.
Првата причина се пониските трошоци за работна сила во споредба со Западна Европа. Втората е географската положба на Србија, која станува важна логистичка точка помеѓу Истокот и Европската Унија. Третиот фактор е сè посилната соработка помеѓу Србија и Кина преку инвестиции, инфраструктура и Договорот за слободна трговија.
За BYD, Србија би можела да биде интересна поради веќе постоечката инфраструктура во автомобилската индустрија, обучените работници и искуството во производството на електрични модели. Компанијата веќе агресивно го проширува своето присуство во Европа и бара начини да го помести дел од производството поблиску до европските клиенти за да избегне царини и да ги намали логистичките трошоци.
Од друга страна, постојат и сериозни пречки. Фабриката во Крагуевац не е во целосна сопственост на Stellantis, но државата Србија сè уште има малцински удел преку компанијата FCA Serbia. Исто така, Stellantis во моментов развива производство на нови електрични и хибридни модели во Србија, што значи дека компанијата нема јасен интерес да се повлече од Крагуевац.
Доколку BYD еден ден дојде во Србија, економистите веруваат дека тоа би можело да има и позитивни и негативни ефекти.
Позитивната страна би била создавањето нови работни места, доаѓањето на нови технологии, зајакнувањето на извозот и дополнителното позиционирање на Србија како регионален центар за автомобилската индустрија и електричните возила. BYD денес се смета за еден од технолошки најнапредните производители на електрични автомобили во светот и директен конкурент на Tesla.
Сепак, некои аналитичари предупредуваат дека прекумерната зависност на европската автомобилска индустрија од кинеските компании би можела да ги ослаби домашните производители и европските синџири на снабдување на долг рок. Токму затоа Европската Унија сè повеќе разгледува дополнителни правила и ограничувања за кинеските производители на автомобили.
Засега, затоа, нема потврда дека Србија е дел од конкретните преговори меѓу BYD и Stellantis, но развојот на настаните покажува дека Балканот, а со тоа и Крагуевац, би можел да стане многу поважен на европската автомобилска мапа во наредните години отколку што беше досега.