Шпанија се наметна како лидер во Европската Унија. Шпанија во моментов е најбрзорастечката економија во ЕУ, најгласната членка против Израел, отскочна даска за кинески инвестиции во ЕУ и европски инвестиции во Латинска Америка. Политичкиот и економскиот епицентар на континентот можеби се поместил на југ, а никој не предвидел таков пресврт, пишува IntelliNews.
Приказните во Европската Унија во текот на 2025 година нè убедија во економското закрепнување на Германија, закрепнувањето на француската економија и консолидацијата на италијанската економија. Во 2026 година, нема ништо од тоа. Најголемата приказна во Европската Унија е – Шпанија.
Бројките сега е тешко да се игнорираат. Според прелиминарните проценки на Евростат објавени на 30 јануари, БДП на Шпанија ќе порасне за 2,8% во 2025 година, во споредба со просекот од 1,5% во Еврозоната. Само во четвртиот квартал е забележан раст од 0,8%, повеќе од двојно поголем од растот од 0,3% во еврозоната и најсилен раст меѓу сите поголеми економии на Европската Унија.
Во анализа од јули 2025 година, Goldman Sachs оцени дека во Шпанија се случуваат големи структурни промени бидејќи економијата, наместо премногу да зависи од туризмот, се движи кон финансии, недвижности, ИТ сектор и професионални услуги како нов мотор на раст.
Прогнозата на Европската комисија од септември 2025 година предвиде раст од 2,9% за 2025 година и 2,3% за 2026 година. BBVA Research и CaixaBank Research, две водечки шпански банки, генерално се согласуваат со овие прогнози, како и ММФ.
Главни непријатели во странство и тивки резултати дома
Малкумина во Европската Унија очекуваа таков пресврт. Поголемиот дел од времето по финансиската криза од 2008 година, Шпанија беше третирана како слаба алка на европскиот југ, земја која требаше да се спаси од сопствените банки и како земја во неуспех каде што стапката на невработеност кај младите достигна дури 50% во 2013 година.
Сепак, економскиот пресврт беше толку остар што, според проценките на Европската комисија, јавниот долг на Шпанија ќе падне под 100% од БДП во 2026 година, од врвот од 120% за време на пандемијата. Исто така, стапката на невработеност од 9,9% во четвртиот квартал од 2025 година падна под двоцифрена бројка за прв пат од 2008 година. Ништо од ова не беше предвидено дури ни пред три години.
Политичкиот мотор зад економскиот пресврт е Социјалистичката работничка партија на Шпанија на Педро Санчез. Откако стана премиер на Шпанија, Санчез собра гласни непријатели во странство, додека тивко постигнуваше резултати дома.
„Ребрендирањето“ на Шпанија на светската сцена
Овој политички став има своја цена. Шпанските одбранбени и извозни индустрии за двојна намена изгубија значајни договори во Израел, а односите на Мадрид со Вашингтон видливо се заладија под администрацијата на Трамп. Но, политичката економија на потегот е она што е важно. Заземајќи ја морално најчитливата позиција на Европа за Газа, Санчез ја претвори Шпанија во природен дипломатски соговорник за арапскиот свет, Африканската унија и, што е клучно, за Латинска Америка.
Документот за стратешка политика за периодот 2025–2028 година, објавен од Министерството за надворешни работи во Мадрид, експлицитно ги идентификува Медитеранот и Латинска Америка како два столба за глобалното репозиционирање на Шпанија. Таквата решителност доведе до значително отворање на шпанската економија за кинески инвестиции.
Шпанија стана главна европска влезна точка за кинескиот индустриски капитал. Во ноември 2025 година, CATL и Stellantis започнаа со работа на огромна фабрика за производство на батерии за електрични возила, вредна 4,1 милијарди евра. Идната фабрика за батерии LFP ќе биде сместена во објектите на Stellantis во Сарагоса и би можела да достигне капацитет до 50 GWh годишно. Фабриката ќе вработува повеќе од 4.000 работници и обезбеди повеќе од 298 милиони евра финансирање од програмата „Следна генерација ЕУ“ на ЕУ, а CATL веќе донесе 2.000 кинески работници за да го надгледуваат градежништвото.
Јасен образец
Во истиот комплекс, компанијата Leapmotor, која е поддржана од Stellantis, ќе започне со производство на електрични возила на кинеската платформа во втората половина на 2026 година. Chery веќе започна со склопување возила во поранешната фабрика на Nissan во Слободната трговска зона во Барселона, како дел од нејзиното заедничко вложување во Ебро. MG на SAIC, најпродаваниот кинески бренд во Шпанија во 2025 година, во април 2026 година објави дека ќе ја изгради својата прва европска фабрика за електрични возила на шпанска почва.
Кон крајот на април 2026 година, луксузниот бренд Hongqi на FAW Group беше во напредни преговори со Stellantis за производство на возила во истиот објект во Сарагоса. Возилата од кинеските производители учествуваа со повеќе од 11% од продажбата на автомобили во Шпанија во 2025 година, што е речиси двојно повеќе од 6,6% во 2024 година.
Образецот е јасен. Владата на Санчез ја позиционираше Шпанија како земја од ЕУ најподготвена да прими кинески индустриски инвестиции. Додека Берлин, Париз и Рим се двоумеа, плашејќи се од американското и кинеското влијание, Мадрид се ослободи од монокултурната политика на Европската Унија.
Резултатот е обнова на индустриската база на Шпанија благодарение на кинеската технологија за батерии и електрични возила, со поддршка од ЕУ, дури и кога царините на ЕУ за директен кинески увоз се заоструваат. Каков и да е ставот кон оваа стратегија во Брисел, таа функционира и ја зајакнува шпанската економија.