Европската конкурентност е повторно во центарот на вниманието откако извршниот директор на „Ербас“, Гијом Фори, предупреди дека високите трошоци за работна сила, трошоците за енергија и регулаторните оптоварувања сè повеќе ги загрозуваат работењето на европските компании. Неговата порака доаѓа во време кога Европа се соочува со растечки притисок од глобалната конкуренција и сè повеќе се прашува дали може да ја одржи својата индустриска сила без значајни реформи.
Изјавите на Фори не се важни само за авиоиндустријата.
Тие одразуваат загрижености што се слушаат сè почесто во последните години меѓу производителите, извозниците и инвеститорите низ цела Европа.
Додека Брисел развива нови регулаторни рамки, спроведува зелена транзиција и се обидува да ја зајакне стратешката автономија на континентот, дел од бизнис заедницата предупредува дека Европа станува сè поскапо место за производство и инвестирање.
„Ербас“ испраќа порака што не треба да се игнорира
Зборувајќи на отворањето на нова производствена линија во Франција, извршниот директор на „Ербас“, Гијом Фори, го издвои зголемувањето на трошоците за работна сила и енергија и регулаторните оптоварувања, кои, според него, претставуваат сериозен проблем за европската економија.
Неговата проценка дека цената на европските регулаторни пречки е „апсолутно ужасна“ привлече посебно внимание.
Ваквите изјави имаат дополнителна тежина бидејќи доаѓаат од компанија која претставува еден од најголемите индустриски успеси во Европа.
Ербас не е само производител на авиони.
Тој е симбол на европската технолошка соработка, извозната сила и индустриската конкурентност.
Кога Ербас конкретно предупредува за проблемот со конкурентноста, тоа е сигнал дека деловната заедница го сфаќа сериозно.
Европа влегува во период на поскап бизнис
Во последните децении, европскиот економски модел се потпираше на неколку важни претпоставки.
Релативно стабилна енергија.
Силна индустриска база.
Отворена меѓународна трговија.
Предвидлива регулаторна средина.
Денес, многу од овие претпоставки се менуваат.
Геополитичките тензии, трговските конфликти, енергетските кризи и сè поинтензивната глобална конкуренција ги зголемуваат трошоците за водење бизнис.
Во исто време, компаниите мора да инвестираат во дигитализација, одржливост и технолошка трансформација.
Ова дополнително го зголемува притисокот врз профитабилноста.
Во таква средина, конкурентноста повеќе не е само прашање на иновации. Станува прашање на вкупните трошоци за водење бизнис.
Трошоците за енергија остануваат предизвик
Иако европскиот пазар на енергија се стабилизираше по големите нарушувања во последните години, цените на енергијата остануваат значаен предизвик за индустријата.
Бројни европски производители предупредуваат дека сè уште се во неповолна позиција во споредба со конкурентите од другите делови на светот.
Ова е особено точно за производствените синџири што ги вклучуваат металуршката, хемиската и високотехнолошката индустрија.
Авиоиндустријата е еден од најдобрите примери за таква меѓусебна поврзаност.
Секое зголемување на влезните трошоци се пренесува низ целиот вредносен синџир.
Последиците на крајот се одразуваат во конкурентноста на производите на глобалниот пазар.
Регулацијата станува економско прашање
Европа со право е горда на своите високи стандарди за заштита на животната средина, безбедност на производите и работнички права.
Сепак, бизнис секторот сè повеќе предупредува дека регулаторните барања се натрупуваат побрзо отколку што компаниите можат да ги апсорбираат нивните трошоци.
Проблемот не е нужно во одредена регулатива.
Проблемот се јавува кога голем број правила создаваат дополнителна администрација, ги зголемуваат трошоците за усогласување и ги забавуваат деловните процеси.
За компаниите што работат глобално, ова може да претставува сериозна конкурентска неповолност.
Особено кога се натпреваруваат со компании од економии кои имаат помалку регулаторни оптоварувања.
Конкурентноста станува политичко прашање
Фори не случајно спомена дека прашањето за конкурентноста треба да биде една од важните теми на француските претседателски избори следната година.
Деловната заедница сè повеќе верува дека економскиот раст и индустриската политика стануваат подеднакво важни како и традиционалните политички прашања.
Слични предупредувања доаѓаат од разни европски институции, економски кругови и деловни организации во последниве години.
Има сè помалку дебата за тоа дали Европа треба да инвестира во зелена и дигитална транзиција.
Дебатата сè повеќе се однесува на тоа како да се постигнат овие цели без да се изгуби конкурентноста.
Зошто пораката на Ербас е важна за цела Европа?
На прв поглед, тоа е проблем на една индустрија.
Всушност, ова е прашање што се однесува на речиси секој сектор од економијата.
Ако оперативните трошоци растат побрзо од продуктивноста, компаниите губат пазарен удел.
Ако инвестициите одат на други пазари, Европа губи нови работни места и идни извори на раст.
Ако регулаторниот систем стане премногу сложен, иновациите стигнуваат до пазарот побавно.
Затоа предупредувањето на „Ербас“ оди подалеку од авиоиндустријата.
Тоа отвора дебата за тоа како Европа сака да изгледа како економска сила во следната деценија.