Глобалното снабдување со нафта ќе се намали за 4,3 милиони барели дневно оваа година, или околу четири проценти, бидејќи обновените непријателства на Блискиот Исток го туркаат светот во уште подлабок пазарен дефицит. Ова го објави Меѓународната агенција за енергија (ИЕА) во својот нов месечен извештај за пазарот на нафта.
Прекинот на огнот меѓу САД и Иран пропадна минатиот месец, само еден месец откако двете страни потпишаа меморандум за разбирање за прекин на конфликтот. Оттогаш, нападите врз танкерите во Ормутскиот теснец продолжуваат, а конфликтот се прошири откако јеменските бунтовници Хути, поддржани од Иран, започнаа напади во Црвеното Море.
Очекуваниот пад на понудата е поголем од прогнозата од 3,7 милиони барели дневно од јулскиот извештај на ИЕА, а вкупната понуда со тоа ќе падне на најниското ниво што ИЕА го предвиде досега за оваа година – 102 милиони барели дневно.
Ова би значело дека глобалната понуда на нафта оваа година ќе биде за околу 1,27 милиони барели дневно помалку од побарувачката, што претставува зголемување на дефицитот во споредба со недостигот од 860.000 барели дневно што произлезе од јулските прогнози на ИЕА.
„Глобалната понуда на нафта е значително под побарувачката поради затворањето на Ормутскиот теснец, блокадата на иранскиот извоз од страна на САД, нападот во теснецот Баб ел Мандеб и намалениот извоз на нафта од казахстанскиот CPC Blend“, соопшти ИЕА, посочувајќи и на нападите со беспилотни летала во Црвеното Море кои влијаат на извозот.
Закрепнувањето на Блискиот Исток е загрозено
Испораките на нафта од Блискиот Исток се опоравија на 20 милиони барели дневно на почетокот на јули, што е генерално во согласност со обемот на сообраќај низ Ормутскиот теснец пред почетокот на конфликтот, според Меѓународната агенција за енергија. Сепак, подоцна истиот месец, тие паднаа на 12 милиони барели дневно.
Производството на Блискиот Исток беше за 8,3 милиони барели дневно пониско во јули во споредба со нивоата пред конфликтот, додаде ИЕА, додека на врвот на кризата загубата на производство изнесуваше 14 милиони барели дневно.
„Почетокот на закрепнувањето што следеше кон средината на мај го намали дефицитот во снабдувањето во јуни, но обновените непријателства ги нарушија трговските текови и ги заострија пазарните услови во третиот квартал од 2026 година.“
ИЕА прогнозира дефицит на пазарот на нафта од 1,8 милиони барели дневно во периодот јули-септември, што е ревизија надолу од 1 милион барели дневно од јулската прогноза. Тоа би претставувало најголем квартален дефицит од четвртиот квартал на 2021 година, според податоците од годишниот статистички додаток на ИЕА, исто така објавени во среда.
Сепак, оваа агенција со седиште во Париз проценува дека глобалната понуда на нафта следната година ќе ја надмине вкупната побарувачка за 4,61 милиони барели дневно, претпоставувајќи деескалација на конфликтот во наредните месеци.
Тој вишок би можел да им овозможи на нафтените залихи да се вратат на нивоата од февруари 2026 година до средината на следната година, по кумулативното намалување од 410 милиони барели од почетокот на војната во Иран.
Ограничениот проток на деривати влијае на побарувачката
Меѓународната агенција за енергија сега прогнозира дека глобалната побарувачка за нафта ќе се намали за 1,6 милиони барели дневно оваа година, што е поголем пад од проценката во јулскиот извештај, кога се очекуваше пад од околу 1 милион барели дневно.
Ограничената понуда на рафинирани горива и повисоките цени ја намалија побарувачката за нафта, при што нафтата и гасните нафтени производи се најпогодени, додека Азија и Блискиот Исток го понесоа товарот на падот од година во година.
„Снабдувањето со деривати е значително попречено поради намалената активност на рафинериите на Блискиот Исток и Азија, ограничувањата на поморскиот сообраќај преку теснецот Баб ел Мандеб, како и тековните запирања во работата на руските рафинерии“, се наведува во извештајот.
Руското производство на нафта во јули остана близу до 20-годишното најниско ниво од 3,9 милиони барели дневно откако украинските напади со беспилотни летала ги погодија повеќето рафинерии западно од Урал.