Од 7 јули 2026 година, дополнителни безбедносни барања важат за новите автомобили и лесни комерцијални возила во Европската Унија. Меѓу најважните иновации е систем кој го следи вниманието на возачот и го предупредува ако не гледа на патот предолго.
Новите правила се дел од европската регулатива за општа безбедност на возилата, чии одредби се воведуваат постепено. Целта е да се намали бројот на сообраќајни несреќи и смртни случаи и сериозни повреди на европските патишта.
Според новите барања, возилата мора да имаат понапреден систем за автоматско сопирање во итни случаи кој може да препознава и пешаци и велосипедисти.
Задолжителен е и систем за откривање на намалено внимание на возачот.
Овој вид безбедносен „копилот“ со помош на сензори и софтвер анализира, меѓу другото, положбата на главата и насоката на погледот. Доколку открие дека возачот не го следи патот подолго време, ќе го предупреди.
Новите возила мора да имаат и подобрена видливост пред возилото, систем за следење на абењето на гумите и проширени површини од безбедносно стакло наменети за подобра заштита на пешаците во случај на судир, пишува Forbes Slovenia.
Правилата не важат за постојните автомобили
Сопствениците на постари автомобили не треба да вградуваат нова опрема. Барањата се однесуваат на нови возила пуштени на пазарот или регистрирани по 7 јули.
Новите правила важат и за возила увезени од земји надвор од Европската Унија. При увоз, се проверува дали ги исполнуваат барањата за хомологација што важеле во ЕУ во времето на нивното производство.
Многу понови автомобили веќе имаат некои од овие системи.
Предупредувањата ги вознемируваат возачите
Иако новите системи треба да ја зголемат безбедноста, нивното функционирање не е секогаш исто кај сите автомобили.
AMZS предупредува дека возачите може да бидат вознемирени од честите предупредувања, особено затоа што праговите на активирање за системите за следење на вниманието не се униформни. Кај некои автомобили, предупредувањето се активира по неколку секунди гледање од патот, додека други системи реагираат многу подоцна.
Слични проблеми се јавуваат со препознавањето на сообраќајните знаци и предупредувањата за пребрзо возење. Некои системи многу прецизно ги препознаваат ограничувањата, додека други прават грешки или предупредуваат за ограничување кое воопшто не постои на одреден дел.
Ваквите разлики, предупредува AMZS, ја намалуваат довербата на возачите во технологијата и можат да доведат до тоа возачите едноставно да ги исклучат системите. Европските автомобилски клубови затоа бараат од законодавците попрецизни и униформни технички стандарди.
Системите помагаат, но одговорноста останува кај возачот
Напредните системи за помош на возачот можат да спречат несреќа или барем да ги ублажат нејзините последици, особено затоа што човечката грешка е една од клучните причини за сообраќајни несреќи.
Но, експертите нагласуваат дека технологијата не може да преземе одговорност за возењето. Безбедносните системи остануваат само помош за возачот, кој сè уште е одговорен за своето однесување зад воланот.
Затоа AMZS препорачува купувачите на нови автомобили да побараат од продавачот детално објаснување за сите инсталирани системи и како тие работат. Ова е особено важно бидејќи работењето и предупредувањата можат многу да варираат од модел до модел.