Соединетите Американски Држави и Европската Унија се двете најголеми западни економии на 21 век. Сепак, во текот на изминатите две децении, нивните економски траектории значително се разидоа.
Извор: Visualcapitalist.com
Овој линиски дијаграм го следи бруто домашниот производ (БДП) на економиите на ЕУ и САД од 2006 до 2026 година, користејќи ги најновите достапни податоци од Светскиот економски преглед на Меѓународниот монетарен фонд (ММФ). Податоците за 2026 година претставуваат прогнози.
Раниот подем и пад на ЕУ
Европската унија со 15 членки е основана во 1993 година врз темелите на претходните организации, како што се Европските заедници. Во 2004 година, ѝ се придружија десет нови земји-членки, по што следуваа Бугарија и Романија во 2007 година.
Благодарение на влезот на нови членки, но и на силните британски и германски економии, вкупниот БДП на Европската унија достигна 19,3 трилиони долари во 2008 година. Тоа претставуваше 131 процент од големината на американската економија, која таа година изнесуваше 14,8 трилиони долари. Еврото, исто така, достигна рекордно високо ниво од приближно 1,55 долари во јуни 2008 година.
Табелата подолу ја прикажува големината на економијата на ЕУ во однос на економијата на САД од 2006 до 2026 година.
| Година |  БДП ЕУ (трилиони $) |  БДП САД (трилиони $) | БДП ЕУ како % БДП САД |
|---|---|---|---|
| 2006. | 15,27 | 13,82 | 110,5 |
| 2007. | 17,83 | 14,47 | 123,2 |
| 2008. | 19,27 | 14,77 | 130,5 |
| 2009. | 17,21 | 14,48 | 118,9 |
| 2010. | 17,09 | 15,05 | 113,6 |
| 2011. | 18,49 | 15,60 | 118,5 |
| 2012. | 17,40 | 16,25 | 107,1 |
| 2013. | 18,20 | 16,88 | 107,8 |
| 2014. | 18,86 | 17,61 | 107,1 |
| 2015. | 16,61 | 18,30 | 90,8 |
| 2016. | 16,70 | 18,80 | 88,8 |
| 2017. | 17,57 | 19,61 | 89,6 |
| 2018. | 19,00 | 20,66 | 92,0 |
| 2019. | 18,69 | 21,54 | 86,8 |
| 2020. | 15,49 | 21,38 | 72,5 |
| 2021. | 17,51 | 23,73 | 73,8 |
| 2022. | 17,04 | 26,05 | 65,4 |
| 2023. | 18,67 | 27,81 | 67,1 |
| 2024. | 19,50 | 29,30 | 66,6 |
| 2025. | 21,23 | 30,77 | 69,0 |
| 2026. | 23,03 | 32,38 | 71,1 |
Глобалната финансиска криза и Големата рецесија ја променија економската судбина на Европската Унија. Новопроширениот блок се соочи со сериозни предизвици, бидејќи владите на неколку земји-членки се бореа да ги сервисираат долговите или да ги намалат големите структурни дефицити. Меѓу тие земји беа и членките на еврозоната Кипар, Грција, Италија, Ирска, Португалија и Шпанија.
Со комбинација од мултилатерални пакети за финансиска помош и мерки за штедење, ЕУ ја надмина кризата. Сепак, во годините потоа, вкупниот БДП на блокот од 28 члена се намалуваше, а американската економија, вредна 18,3 трилиони долари, го престигна во 2015 година.
Дел од падот на БДП изразен во долари беше и последица на промените во девизните курсеви, односно слабеењето на еврото во однос на американскиот долар.
Брегзит и годините на пад
Следеа нови предизвици. На референдум одржан во јуни 2016 година, британските гласачи со тесно мнозинство одлучија дека Обединетото Кралство ќе стане првата земја што ќе ја напушти Европската Унија. Процесот на Брегзит заврши со формалното излегување на Обединетото Кралство од ЕУ во јануари 2020 година.
Губењето на Обединетото Кралство беше уште еден удар за целокупната економија на ЕУ. Иако земјата никогаш не беше членка на Еврозоната, таа беше втора најголема економија во Европската Унија. Во комбинација со пандемијата COVID-19, Брегзит придонесе за пад на БДП на блокот на 15,5 трилиони долари во 2020 година, приближно на нивото што беше една деценија претходно.
Додека британската економија се бореше поголемиот дел од 2020-тите, поединци во Лондон почнаа да ја покренуваат можноста за повторно приклучување кон Европската Унија. Други европски земји, вклучувајќи ги Албанија и Црна Гора, остануваат потенцијални идни членки на блокот.
Од пандемијата, САД и Европската Унија се на многу различни економски траектории. И покрај инфлацијата и високите каматни стапки, американската економија силно се опорави од пандемијата и се предвидува дека ќе достигне 32,4 трилиони долари во 2026 година.
Во исто време, ЕУ се соочи со комбинација од сè посилна кинеска индустриска конкуренција и енергетската криза што следеше по руската инвазија на Украина во 2022 година. Додека Германија, најголемата економија во Европа, се соочува со продолжена стагнација, се проценува дека БДП на ЕУ ќе достигне околу 23 трилиони долари во 2026 година.
Ова значи дека економијата на ЕУ ќе биде само 71 процент од големината на американската економија, што претставува силен пресврт во споредба со 2008 година.
Промените во девизните курсеви објаснуваат дел од таа промена, но послабиот економски раст и серијата економски шокови, исто така, придонесоа за проширувањето на јазот меѓу двете економии.