Европскиот пазар на автомобили поминува низ промена што е најавувана долго време. Сепак, овој пат, главниот аргумент за електричните автомобили не е само екологијата.
Економијата станува сè поважна.
Високите цени на нафтата, владините субвенции и поголемиот избор на попристапни модели ја зголемија продажбата на електрични возила низ цела Европа. Во јули, нивниот удел на 16 клучни европски пазари достигна 25,7 проценти, според податоците објавени од Ројтерс.
Ова практично значи дека секој четврти нов автомобил продаден на тие пазари бил целосно електричен.
Електричните автомобили стануваат дел од масовниот пазар
Промената е уште повидлива кога се гледа во подолг период.
Повеќе од 1,22 милиони нови електрични автомобили на батерии се регистрирани во Европската Унија во текот на првата половина од 2026 година. Ова е раст од 40,5 проценти во споредба со истиот период од претходната година. Нивниот пазарен удел достигна 20,7 проценти. Податоците се потврдени и од Европската асоцијација на производители на автомобили (ACEA).
За споредба, една година претходно нивниот удел беше 15,6 проценти.
Хибридите сè уште се најпопуларниот избор за европските купувачи. Во првата половина од годината, тие држеа 37,3 проценти од пазарот. Во исто време, комбинираниот удел на бензинските и дизел автомобилите падна на 29,7 проценти.
Бројките покажуваат дека електрификацијата повеќе не е ниша на автомобилската индустрија.
Високите цени на горивата ги променија пресметките
Една од причините за забрзувањето на продажбата е зголемувањето на трошоците за гориво.
Војната со Иран, која започна во февруари, дополнително го потресе енергетскиот пазар. Растот и големите осцилации на цените на нафтата брзо се прелеаја на трошоците на возачите. Ројтерс известува дека токму овој притисок го зголеми интересот на европските потрошувачи за електрични возила.
Новите случувања на пазарот на нафта покажуваат колку е непредвидлив овој фактор. Цената на нафтата повторно силно порасна во август, бидејќи геополитичките тензии продолжија да го оптоваруваат пазарот.
За купувачот на автомобил, тоа ја менува пресметката.
Електричното возило повеќе не е само избор базиран на емисиите на CO2. Тоа станува и еден вид заштита од флуктуирачките цени на бензинот и дизелот.
Адам Вуд, раководител на Рено во Велика Британија, изјави за Ројтерс дека луѓето бараат начини да се заштитат од нестабилноста на цените на горивата. Според него, електричните автомобили се еден од одговорите.
Рено покажува колку многу се променил пазарот
Промената во однесувањето на клиентите можеби најдобро се гледа во примерот на Рено.
Само пред две години, електричните автомобили сочинуваа околу 10 проценти од продажбата на компанијата во Велика Британија. Во јули 2026 година, нивниот удел надмина половина од сите нарачки.
Рено 5 стана и најпродаваниот електричен автомобил во Велика Британија тој месец.
Францускиот производител дополнително ја намалува ценовната граница.
Електричниот Twingo треба да се појави на пазарот во Велика Британија подоцна оваа година. Почетната цена ќе биде под 20.000 фунти, а тоа е пред каква било владина субвенција.
Ваквите модели се важни за следната фаза од развојот на пазарот.
Електричните автомобили со години имаат почетен проблем со цената. Новата генерација на помали и поевтини модели постепено ја отстранува таа пречка.
Франција покажува што можат да направат субвенциите
Особено интересен пример е Франција. Електричните автомобили сочинуваа 29 проценти од сите нови возила продадени од почетокот на годината до крајот на јули. Само во јули, нивниот пазарен удел достигна рекордни 35 проценти.
Една година претходно, тој беше 17 проценти. Француската програма за „социјален лизинг“ имаше големо влијание. Таа им овозможува на клиентите со пониски приходи полесно да добијат електричен автомобил со владина поддршка.
Примерот на Франција покажува колку државната политика сè уште влијае на пазарот.
Кога субвенциите се комбинираат со пониски цени на возилата и високи цени на горивото, транзицијата кон електрични автомобили може многу брзо да се забрза.
Купувачите сè повеќе бараат електрични автомобили
Промената не е видлива само преку регистрации. Интернет платформата OLX бележи силен раст на интересот за електрични автомобили од почетокот на војната со Иран. Бројот на барања од клиенти се зголеми за 84 проценти во Франција, 59 проценти во Романија, 30 проценти во Португалија и 19 проценти во Полска.
Друг сигнал доаѓа од Германија. Во анкета на платформата Carwow на 1.000 корисници, 62 проценти од испитаниците го оценија преминувањето на електричен автомобил како најдобро долгорочно решение за постојано високите цени на горивото.
Ова е важна промена во перцепцијата. Купувачите повеќе не гледаат на електричен автомобил само преку цената на батеријата, опсегот или времето на полнење. Сè повеќе, тие ги пресметуваат вкупните трошоци за сопственост.
Кина дополнително ја менува играта на европскиот пазар
Друг фактор е вршењето притисок врз традиционалните производители. Кинеските брендови нудат сè поголем број попристапни електрични модели. Нивното присуство расте и на европските платформи за продажба на автомобили.
За европските производители, ова значи дека битката повеќе не е само за технологијата.
Цената повторно станува клучна. Компаниите што успеваат да понудат електричен автомобил по цена блиска до бензински модел добиваат пристап до многу поширока група клиенти. Субвенциите можат дополнително да го намалат овој јаз.
Најголемата пречка остануваат полначите.
Сепак, брзиот раст на продажбата не значи дека сите проблеми се решени.
Инфраструктурата за јавно полнење останува една од најголемите пречки. Особено за милионите Европејци кои живеат во станбени згради и немаат можност да го полнат својот автомобил дома.
Иан Хенри од консултантската компанијa AutoAnalysis предупреди дека пазарот може да се приближува до точка на заситеност кај клиентите кои имаат лесен пристап до полнење. Постојат голем број луѓе кои можеби сакаат електричен автомобил, но немаат практични услови да го користат.
Ова е една од најголемите дилеми на европската автомобилска транзиција.
Производителите можат да произведуваат поевтини автомобили. Државите можат да понудат субвенции. Но, без доволно достапни полначи, дел од пазарот останува недостапен.
