Некои од најголемите индустриски работодавци во Германија сè повеќе отворено се залагаат за враќање на 40-часовната работна недела без дополнителни зголемувања на неделните заработки, додека производството таму се соочува со пад, зголемување на трошоците за работна сила и сè посилна конкуренција од странство.
Меѓу компаниите чии лидери поддржуваат подолго работно време се Mercedes-Benz и Stihl. Нивните претставници веруваат дека високите трошоци за работна сила сериозно ја загрозуваат конкурентноста на германската индустрија.
„Работата тука стана премногу скапа, според меѓународните стандарди“, изјави претходно Мартин Брудермилер, претседател на Надзорниот одбор на Mercedes-Benz Group.
Тој рече дека Германија треба „сериозно да размисли за враќање на 40-часовната работна недела“.
Високите трошоци за работна сила се растечки проблем
Цената на работната сила во германската производствена индустрија е околу 49,50 евра на час, што е за 47 проценти повеќе од просекот на Европската Унија, кој е 33,70 евра.
За споредба, цената на работната сила во Унгарија е околу 15,60 евра на час.
Германските работници сè уште се попродуктивни од работниците во некои источноевропски земји, но трошоците за работна сила по единица значително се зголемија од 2023 година.
Преминувањето од 35-часовна на 40-часовна работна недела, без зголемување на неделните плати, би значело околу 14 проценти повеќе работни часови, додека вкупниот неделен трошок за плати за работодавците би останал ист.
Мартин Вердинг, член на Германскиот совет на економски експерти, смета дека дебатата повеќе не е само прашање на симболика, бидејќи на производителите им е сè потешко да се справат со високите трошоци.
„Претходните предизвици станаа толку големи што оваа флексибилност повеќе не е доволна“, рече Вердинг.
Индустриското производство е во опаѓање
Барањата за подолго работно време доаѓаат во време кога германската индустрија се соочува со една од најтешките кризи во последните децении.
Индустриското производство се намали за повеќе од 15 проценти во споредба со врвот забележан на крајот на 2017 година.
Германските производители беа погодени од високите трошоци за енергија, сè посилната конкуренција од кинеските компании, американските царини, но и скапата транзиција кон производство на електрични возила.
Германија претходно успеваше да ги компензира високите трошоци за работна сила со предности како што се политичка стабилност, развиена инфраструктура, квалификувана работна сила и силна концентрација на индустриски компании.
Сепак, овие предности се сè помалку доволни како што се зголемува разликата во трошоците за работна сила во споредба со конкурентските земји.
„Кога зборуваме за трошоците за работна сила, не зборуваме за разлика од 10 или 20 проценти во споредба со конкурентските економии. Во некои случаи, зборуваме за три или четири пати повисоки трошоци“, рече Маркус Берет, глобален директор на консултантската компанија „Роланд Бергер“.
Работните места се исто така изложени на ризик
Досега, бројот на вработени во индустријата не се намалил со иста стапка како и индустриското производство, па затоа околу 6,5 милиони луѓе сè уште работат во германскиот производствен сектор.
Сепак, губењето на работни места се забрзува.
Се проценува дека во производствениот сектор секој месец се намалуваат помеѓу 12.000 и 15.000 работни места, додека големите компании, вклучувајќи го и Фолксваген, најавија дополнителни намалувања на работни места во Германија.
Берет очекува бројот на вработени во производството да падне под пет милиони на долг рок.
Затоа постои сè поинтензивна дебата за тоа дали подолгото работно време би можело да помогне во зачувувањето на индустриските работни места со намалување на трошоците за труд по единица производство или, напротив, би довело до дополнителни отпуштања.
Критичарите на подолгата работна недела предупредуваат дека компаниите можеби ќе имаат потреба од помалку работници ако постојните вработени работат подолго време.
Синдикатите ги отфрлаат аргументите на работодавачите
Најголемиот германски синдикат IG Metall, кој има повеќе од 2,2 милиони членови, ги отфрла тврдењата на работодавачите дека се ограничени од нефлексибилната работна недела од 35 часа.
Надин Богуславски, член на синдикалниот одбор задолжен за колективно договарање и член на Надзорниот одбор на Mercedes-Benz, истакнува дека постојните колективни договори веќе им дозволуваат на компаниите да го прилагодат работното време.
„Ригидната работна недела од 35 часа, како што понекогаш се претставува, едноставно не постои во компаниите што ги познавам“, рече Богуславски.
Во IG Metall, тие исто така веруваат дека пократкото работно време овозможува распределба на достапната работа меѓу поголем број вработени.
Богуславски предупреди дека зголемувањето на работната недела на 40 часа може да ја намали потребата на компаниите за нови работници, без оглед на тоа дали дополнителните часови ќе бидат платени.
Економистите како Вердинг, сепак, веруваат дека количината на индустриска работна сила не е однапред одредена и дека фабриките би можеле да го одржат производството и работните места ако намалувањето на трошоците за работна сила би ја зголемило нивната конкурентност.