Понудата на нафта во октомври ја надмина побарувачката за прв пат од почетокот на војната во Иран, а цената на Брент изгуби речиси една третина од својата вредност за пет недели. Сепак, Меѓународната агенција за енергија (ИЕА) во својот последен извештај предупредува дека олеснувањето е главно на хартија: залихите на копно се најниски во последните десет години, а европскиот дизел чини 77 проценти повеќе отколку пред војната.
Извештајот за пазарот на нафта во ноември, објавен од ИЕА во Париз во петок, има ветувачки поднаслов „Исправување“, („Straightening out“), но бројките покажуваат дека пазарот само што се исправа, и тоа претпазливо, по најдлабокото нарушување на снабдувањето во модерната историја.
Глобалната понуда на нафта се зголеми во октомври за 2,3 милиони барели дневно на 105,4 милиони, што по скокот од три милиони барели во септември беше вкупно 5,3 милиони барели дневно повеќе отколку во август.
Падот на производството на годишно ниво се намали на 2,9 милиони барели дневно, додека во периодот од март до септември во просек изнесуваше дури осум милиони.
Моторот на закрепнувањето е Персискиот Залив. Извозот од земјите од Заливот (без Оман) достигна 18,4 милиони барели дневно, и покрај нападите врз танкери кои не престанаа. Тоа е сè уште 26 проценти под нивото пред војната.
Во случајот со суровата нафта, сликата е подобра: извозот од 15 милиони барели дневно одговара на 82 проценти од предвоените текови. Како резултат на тоа, ИЕА ја зголеми својата проценка за понудата за четвртиот квартал за 3,3 милиони барели дневно.
Побарувачката не го следи тој ритам. ИЕА сè уште очекува светската потрошувачка на нафта да се намали за 2,7 милиони барели дневно оваа година, на 102,3 милиони. Падот на годишно ниво во четвртиот квартал треба да се намали на 2,7 милиони барели дневно, по минус пет милиони во вториот квартал и 3,8 милиони во третиот квартал.
Растот се очекува само околу март, а за целата 2027 година, агенцијата предвидува зголемување од два милиони барели дневно.
Опоравувањето на побарувачката ќе има необичен состав: речиси 80 проценти од растот во 2027 година се припишува на петрохемиските суровини, т.е. ЛПГ, етан и нафта (примарен бензин), кои беа најпогодени од војната. Транспортните горива ќе имаат мала добивка, бидејќи високите цени, според ИЕА, ја забрзаа електрификацијата и заштедите на гориво во глобалната флота.
Вишок на море, дефицит на копно
Во октомври, залихите се зголемија за прв пат од јуни, за 52 милиони барели, или 1,7 милиони барели дневно. Сепак, тој раст е речиси целосно флуктуирачки: количината на нафта на танкерите скокна за 86 милиони барели, што е највисоко ниво од јануари.
Залихите на копно продолжија да паѓаат и се најниски од 2016 година. Залихите во земјите на ОЕЦД се намалија за 47 милиони барели, а од почетокот на војната, светските залихи кумулативно се намалија за 462 милиони барели.
Во октомври, преработката сезонски се намали за 1,3 милиони барели дневно, на 81,3 милиони, и треба да се опорави на 84,7 милиони во декември. Маржите на рафинериите ослабнаа речиси насекаде, а азиските рафинерии се особено силно погодени од рекордните цени на превозот.