Без бакар, модерниот свет каков што го знаеме едноставно не би можел да функционира. Од електричната енергија и интернетот, преку електричните возила и вештачката интелигенција, до воената индустрија и обновливите извори – бакарот е металот без кој глобалната економија е во застој.
Токму затоа аналитичарите предупредуваат дека светот се соочува со голем предизвик: побарувачката за бакар експлодира, додека понудата се потешко го следи овој раст.
Металот што ја движи електрификацијата на светот
Бакарот е еден од најдобрите спроводници на електрична енергија, е отпорен на корозија и е исклучително прилагодлив во индустриската преработка. Поради овие својства, се користи во речиси сите сектори на модерната економија:
електрични мрежи
градежна индустрија
електроника и ИТ
транспорт
индустриска автоматизација
Експертите сè повеќе го нарекуваат „метал на електрификацијата“, бидејќи без бакар нема транзиција кон електрична енергија во голем обем.
Вештачката интелигенција, електричните возила и одбраната ја забрзуваат побарувачката
Според проценките на консултантската фирма S&P Global, глобалната побарувачка за бакар би можела да порасне за околу 50 проценти до 2040 година – од приближно 28 милиони метрички тони годишно денес на повеќе од 42 милиони тони.
Главните причини за овој раст се:
вештачка интелигенција и центри за податоци, кои трошат огромни количини бакар во кабли, сервери и системи за ладење
електрични возила, кои користат многу пати повеќе бакар од класичните автомобили
обновливи извори на енергија како што се ветер и сонце
воената и одбранбената индустрија, чии инвестиции се зголемуваат низ целиот свет
Како што рече Ден Јергин, потпретседател на S&P Global: „Основниот двигател на растот на побарувачката е електрификацијата на светот – а бакарот е металот на електрификацијата“.
Проблемот: светот не отвора доволно нови рудници
Додека побарувачката силно расте, понудата на бакар не го следи темпото. Отворањето нови рудници е долг и скап процес – честопати се потребни 10 до 15 години од откривањето на наоѓалиште до целосно производство.
Без нови рудници и значително повеќе рециклирање, S&P Global предупредува дека светот би можел да влезе во годишен дефицит од повеќе од 10 милиони метрички тони бакар веќе во наредните децении.
Со други зборови: речиси една четвртина од потребниот бакар можеби недостасува.
Кој го контролира бакарот
Денес, Чиле и Перу се најголемите светски производители на бакар, додека Кина е најголемиот преработувач и потрошувач. Соединетите Американски Држави, иако се голема економија, увезуваат околу половина од своите потреби, што дополнително ја комплицира глобалната трговија со овој метал.
Затоа бакарот сè повеќе добива геополитичко значење, бидејќи земјите се стремат да обезбедат стабилен пристап до клучни суровини.
Зошто бакарот се нарекува „руда на иднината“
За разлика од многу други суровини, бакарот:
нема вистинска индустриска замена
не ја губи својата важност со технолошкиот развој
станува сè побаран како што светот се електрифицира
Без бакар, нема енергетска транзиција, нема инфраструктура за вештачка интелигенција, нема модерни мрежи и нема стабилно индустриско производство.
Што значи ова за економијата и пазарите
Сè повеќе аналитичари веруваат дека бакарот ќе игра слична улога во наредните децении како што играше нафтата во 20 век. Ова значи:
долгорочен притисок врз цените
зголемен интерес на инвеститорите
зајакнување на улогата на рударските компании
стратешко значење за државите и сојузите
Во свет кој брзо се електрифицира, бакарот повеќе не е само индустриски метал – тој стана основа на модерната цивилизација.