Банките во еврозоната продолжија да ги заоструваат условите за одобрување кредити на граѓаните и економијата, додека во исто време е забележан значителен пад на побарувачката за станбени кредити, според резултатите од најновото истражување на Европската централна банка (ЕЦБ).
Според истражувањето за кредитната активност на банките за вториот квартал од 2026 година, девет проценти од банките во нето износ пријавиле заострување на кредитните стандарди за станбени кредити, додека во случајот со потрошувачки и други кредити за домаќинства, тој удел изнесувал 12 проценти.
Банките исто така станаа повнимателни при кредитирање на компании. Нето седум проценти од банките пријавија построги критериуми за кредити и кредитни линии за економијата.
ЕЦБ наведува дека главните причини за заострувањето на условите се поголемата перцепција за ризик и помалата подготвеност на банките да го преземат. Банките обрнуваат посебно внимание на ризиците поврзани со економските перспективи, геополитичките случувања и енергетскиот пазар.
Повисоките каматни стапки дополнително ги заострија условите
Не само што критериумите за одобрување кредити се заострени. Банките, исто така, пријавија помалку поволни вкупни услови за кредитирање за компании, станбени и потрошувачки кредити, првенствено поради повисоките каматни стапки.
Во исто време, се зголеми и бројот на одбиени барања за кредити. Нето-уделот на банките што пријавиле зголемување на одбиените барања бил девет проценти за потрошувачки кредити, додека за кредити за компании и станбени кредити бил по шест проценти.
Податоците на ЕЦБ покажуваат дека заострувањето на стандардите за потрошувачките кредити е продолжение на трендот што трае од вториот квартал на 2022 година.
Побарувачката за станбени кредити нагло се намали
Додека компаниите во вториот квартал бараа кредити малку повеќе, ситуацијата со населението беше поинаква.
Побарувачката за станбени кредити значително се намали, со нето индикатор од минус 15 проценти. ЕЦБ ги наведува влошувањето на довербата на потрошувачите, движењето на каматните стапки и послабите перспективи на пазарот на недвижности како главни причини.
Побарувачката за потрошувачки и други кредити за населението исто така се намали, но многу поблаго, со нето индикатор од минус два проценти.
Послабата побарувачка за потрошувачки кредити беше под влијание на пониската безбедност на потрошувачите, послабите купувања на трајни потрошувачки добра и нивото на каматните стапки.
Банките очекуваат дополнително заострување
Банките од еврозоната не очекуваат значително олеснување на кредитните критериуми на краток рок.
За третиот квартал од 2026 година, тие очекуваат дополнително, иако мало, заострување на стандардите за станбени кредити, додека критериумите за потрошувачки кредити би можеле значително да се заострат.
Во исто време, тие очекуваат понатамошен пад на побарувачката за станбени кредити, додека побарувачката за потрошувачки кредити треба да остане приближно непроменета.
Анкетата на ЕЦБ беше спроведена помеѓу 15 и 30 јуни 2026 година, а учествуваа 159 банки од еврозоната. Сите банки вклучени во анкетата доставија одговори.