Слободата на претприемништвото пред сè: Неработната недела во Црна Гора замина во историјата
Уставниот суд на Црна Гора го укина како неуставен член 35а од Законот за внатрешна трговија, односно неработната недела во продавниците. Судот оцени дека горенаведената одредба ја нарушува слободата на претприемништвото загарантирана со Уставот, како и уставниот принцип на еднаквост на сите пред законот, бидејќи на една група претприемачи/трговци им е овозможено да вршат дејност во недела и на државни и други празници, додека на другата група им е забрането тоа, соопшти Уставниот суд.
„Уставот прецизно ги пропишува причините поради кои може да се ограничи слободата на претприемништво (заради заштита на здравјето на луѓето, животната средина, природните ресурси, културното наследство или безбедноста и одбраната на Црна Гора) и законодавецот не може самостојно да пропишува нови ограничувања надвор од овие уставни основи, дури и без јасно утврдена легитимна цел во јавен интерес“, беше објавено.
Со тоа што дозволи една група претприемачи (аптеки, слаткарници, пекари, киосци за печат, продавници за сувенири, цвеќарници, продавници за погребална опрема, продавници за заштита на растенија, бензински пумпи, пазари итн.) да работат, а другата не, тој ја стави едната група бизнисмени во нееднаква положба во споредба со другата, беше разјаснето.
„Ваквата забрана нема објективно и разумно оправдување, од аспект на уставната обврска на државата да им обезбеди на сите претприемачи еднаква положба на пазарот. Покрај тоа, забраната за работа во недела и на државни и други празници само за одредени трговци резултираше со ограничување на човековите права и слободи и повреда на уставниот принцип на почитување на законските прописи“, се вели во соопштението.
Се додава дека ограничувањето на човековите права и слободи мора да биде во рамките на Уставот и мора да служи за легитимна цел во јавен интерес, како и дека постои однос на пропорционалност помеѓу употребените средства и целта што треба да се утврди.
„Во постапката пред Уставниот суд, Уставниот суд утврди дека при донесувањето на укинатата одредба не била прецизирана целта на нејзиното донесување, односно зошто се сметало за неопходно и оправдано да се забрани работењето на големопродажни и малопродажни објекти во недела и на државни и други празници, како и исклучоци од оваа забрана. Уставниот суд не го засега правото на законодавецот да го регулира вршењето на големопродажба и малопродажба во недела на поинаков начин, но со почитување на соодветните основни уставни вредности, односно заштитените уставни добра, на што Уставниот суд укажа со оваа одлука.“