БРИКС им испраќа порака на богатите: Време е да платат за климатската транзиција

Земјите-членки на БРИКС испратија силна порака до развиениот свет – богатите земји мора да преземат конкретна финансиска одговорност за глобалната климатска транзиција. Ова се заклучоците од финалната декларација на самитот одржан во Рио де Жанеиро, на кој БРИКС – сега проширен на 10 членки – потпиша историски документ за поинклузивно и одржливо глобално управување.

Декларацијата потврдува дека фосилните горива ќе продолжат да играат улога во националните енергетски миксови на земјите во развој, но исто така дека е потребна праведна транзиција, заснована на меѓународна поддршка. Лидерите на БРИКС ги повикаа развиените земји да ги исполнат претходните ветувања за финансирање на борбата против климатските промени – вклучително и глобалната цел за мобилизирање на 100 милијарди американски долари годишно, која сè уште не е исполнета.

– Живееме во време на бројни противречности, но сме подготвени да се соочиме со нив – изјави бразилската министерка за екологија Марина Силва. Бразилскиот претседател Луиз Игнасио Лула да Силва нагласи дека Глобалниот Југ мора да преземе водечка улога во обликувањето на климатската агенда, особено пред конференцијата COP30, чиј домаќин ќе биде Бразил на крајот од годината.

Една од иницијативите поддржани од БРИКС е Фондот за тропски шуми засекогаш (TFFF), фонд кој треба да обезбеди долгорочно финансирање за зачувување на тропските шуми. Иницијативата ја предложи Бразил, а Кина и Обединетите Арапски Емирати веќе ја објавија својата подготвеност за инвестиции. Иако фондот не беше конкретно споменат во заедничката декларација, неговата важност беше дополнително нагласена за време на билатералните состаноци.

Како дел од климатскиот дел од заклучоците, лидерите на БРИКС усвоија и посебен документ наречен „Рамковна декларација на лидерите на БРИКС за финансирање на климата“, потврдувајќи ја нивната поддршка за Парискиот договор и потребата од поголема финансиска достапност за земјите во развој. Декларацијата, исто така, го поддржува успехот на претстојниот COP30 и нагласува дека финансиските текови мора да бидат „предвидливи, соодветни и достапни“.

Во исто време, земјите на БРИКС остро ги критикуваа одредени мерки преземени од Европската Унија – вклучувајќи го Механизмот за ограничување на емисиите (CBAM) и новите правила за производи поврзани со уништувањето на шумите. Во декларацијата, ваквите мерки беа наречени дискриминаторски и протекционистички, со порака дека „тие мора да бидат во согласност со правилата на СТО и принципите на праведност“.

Самитот во Рио, исто така, ја потврди пошироката амбиција на БРИКС: да стане повидлив актер во глобалните институции. Лидерите повторно побараа реформа на Обединетите нации и поголема застапеност на земјите во развој во Меѓународниот монетарен фонд и Светската банка.