Во продавницата на Билјана Николова во Чупрена, село во северозападна Бугарија, цените сега се прикажани во лева и евра на стотици прехранбени производи и други артикли. Сепак, трговецот вели дека е загрижена дека во јануари, кога ќе се воведе еврото, „ќе се создаде хаос“.
Николова рече дека дури размислувала да затвори неколку недели „додека работите не се средат“, бидејќи веќе имала разговори со клиентите, пренесува АФП.
– Луѓето гледаат пониска цена во евра, се збунуваат и мислат дека ги лажам – рече Николова, која ја води продавницата повеќе од 20 години.
Чупрена, сместена во подножјето на Стара Планина во близина на границата со Србија, има население од 400 жители, но во малите села низ Бугарија расте загриженоста дека еврото ќе значи повисоки цени.
Политичката несигурност во земјата не помага, а владата поднесе оставка претходно овој месец.
Сепак, на 1 јануари, Бугарија ќе стане 21-ва членка на Еврозоната, речиси 19 години откако земјата со 6,4 милиони луѓе се приклучи на Европската Унија. Стравот од воведувањето на еврото доаѓа и покрај значајниот економски напредок што го постигна земјата, објавува Фена.
Во последните десет години, БДП на Бугарија порасна од околу една третина од просекот во Еврозоната на речиси две третини денес. Но, Бугарија сè уште останува земја во ЕУ со најголем процент на луѓе изложени на ризик од сиромаштија или социјална исклученост, според податоците на Евростат.
– Ова се главните грижи со кои се соочуваме во малите општини – стравот од осиромашување, бидејќи луѓето имаат многу малку заштеди – рече Борјана Димитрова од истражувачкиот институт Алфа Рисрч.
– Три фактори се акумулираат во селата – постаро население, пониско ниво на образование и финансиска писменост и плаќања претежно во готово – додаде Димитрова.
Инфлацијата на цените на храната дополнително ја зголеми загриженоста кај Бугарите.
– Мора да признаеме дека зголемувањето на цените не беше занемарливо – изјави социологот за АФП.
Цените на храната во ноември беа за пет проценти повисоки од претходната година, според Националниот институт за статистика, повеќе од двојно од просекот во еврозоната. Во друга продавница во Чупрена, сопственичката, која се претстави како Камелија, рече дека се бори да ја одржи продавницата што таа и нејзиниот сопруг ја презедоа пред една година.
– Некои велат дека ќе биде подобро, а други дека ќе биде полошо со еврото – рече трговецот. Селото се наоѓа во регионот најпогоден од невработеноста.
Околу 18,7 проценти од луѓето се невработени, во споредба со просекот од 4,2 проценти во 2024 година, според Националниот институт за статистика.
Во текот на јануари, левотот и еврото ќе бидат во оптек истовремено, а трговците ќе мора да вратат кусур во евра.
Претпријатијата можат да купат „почетни комплети“ монети, а според гувернерот на Бугарската национална банка, Димит Радев, побарувачката е голема.
– На некои места, особено во поштенскиот систем и помалите градови, се создаде чувство на недостиг, иако немаше вистински недостиг – рече тој претходно овој месец.
– Оваа епизода покажува дека мора да одржуваме тесна координација и да бидеме подготвени да реагираме брзо – додаде тој, пренесува Biznis.ba.