Споредувањето на цените на автомобилите низ Европа е сложена задача. Навидум логичното фокусирање на еден или неколку специфични модели може да даде погрешна слика – бидејќи цените на возилата зависат не само од производителот, туку и од даночната политика, пазарните навики и нивото на куповна моќ во секоја земја.
Индексот на цени на Евростат за „опрема за личен транспорт“ покажува како цените на автомобилите, мотоциклите и велосипедите се разликуваат меѓу земјите. Во просек, вредноста од 100 го претставува просекот на Европската Унија, а секоја земја се мери според тој праг.
Турција е најскапа во Европа, Данска води во рамките на ЕУ
Турција е убедливо најскапата земја за купување автомобили и други лични возила меѓу 36 европски земји – цените се дури 36,4% повисоки од просекот на ЕУ. Ова значи дека возило што чини 100 евра во ЕУ би чинело 136,4 евра во Турција. Сепак, овој јаз е малку помал отколку во 2021 година, кога изнесуваше 47,1%.
Во самата Европска Унија, Данска е најскапа, со цени 19,1% над просекот на ЕУ.
„Директното оданочување на автомобили (ДДВ и данок на купување) значително варира меѓу земјите-членки на ЕУ. Данска е екстремен пример за високи даноци, што го објаснува нејзиниот висок индекс на цени“, објаснува Георг Штрасер, истражувач во Европската централна банка (ЕЦБ).
Од другите земји со високи цени, се издвојуваат Исланд (18,1%), Холандија (14,3%), Ирска (10,3%) и Швајцарија (10,2%).
Македонија и Словачка се најевтини
На другиот крај од скалата, Северна Македонија и Словачка се најповолни земји за купување возило. Ако просекот е ЕУ 100, истите автомобили таму чинат 87,7 и 88,6 евра – што значи дека се 12,3% и 11,4% поевтини од европскиот просек.
Меѓу земјите со пониски цени се Словенија (8,7%), Кипар (8,6%), Чешка (8,4%), Норвешка (8,3%), Латвија (7,5%) и Црна Гора и Полска (7,2%), каде што автомобилите се најмалку 7% поевтини од просекот на ЕУ.
Од четирите најголеми економии на Европската Унија, Шпанија има најниски цени на возила – 3,8% под просекот на ЕУ.
Германија е малку над просекот (0,4%), додека Франција и Италија се речиси идентични со просекот, со цени пониски за 0,2% и 0,3%.
Зошто разликите се толку големи?
Штрасер објаснува дека главната причина е комбинација од оданочување и таканаречената стратегија „цени според пазарот“, со која производителите ги прилагодуваат цените на секој пазар.
„Разликите во преференциите на потрошувачите, брендовите, карактеристиките на моделите и нивоата на приходи создаваат простор производителите да поставуваат различни цени низ државите“, вели тој.
Таквата практика функционира сè додека прекуграничната продажба на автомобили (арбитража) е ограничена. Во пракса, купувањето автомобил во странство и неговото прилагодување на различни спецификации на модели е доволно комплицирано за да се одржат разликите во цените дури и во рамките на ЕУ.
Фото: pixabay