Цените на бензинот и дизелот во Европската Унија достигнаа рекордни нивоа минатата недела, според податоците од Европската комисија. Маржите на рафинериите, односно разликата помеѓу цената на суровата нафта и нафтените деривати, исто така делумно придонесуваат за ова. Цените би можеле да останат високи, бидејќи експертите од Европската централна банка (ЕЦБ) изјавија за „Еуроњуз“ дека врвот на маржите на дизелот не се очекува до октомври.
Според податоците на Европската комисија кои опфаќаат повеќе од две децении, полнењето на резервоарот за гориво на автомобил никогаш не било поскапо во просек во ЕУ. Според најновите просечни цени, резервоар од 50 литри бара околу 103 евра за бензин, односно 108 евра за дизел.
Малопродажните цени на горивата нагло пораснаа од почетокот на конфликтот на Блискиот Исток, зголемувајќи ги инфлациските притисоци. Според податоците на ЕЦБ, инфлацијата на цените на енергијата во еврозоната се зголеми од 10,3 проценти во јули на 14,3 проценти во август.
Цените значително варираа меѓу земјите од ЕУ. Бензинот беше најевтин во Малта, каде што чинеше 1,34 евра за литар, а најскап во Данска, со цена од 2,56 евра. Цената на дизелот се движеше од 1,21 евра за литар во Малта до 2,51 евра во Финска.
Податоците се објавени во најновиот неделен билтен на Европската комисија за нафта, кој излезе на 17 септември, и се однесуваат на цените објавени за 14 септември. Износите вклучуваат даноци.
Цените на горивата растат со месеци, откако избувна војната со Иран кон крајот на февруари и го наруши транспортот на енергетски производи преку Ормутскиот теснец. Цената на референтната нафта од типот Брент во екот на конфликтот надмина 126 долари за барел, додека во петокот, нафтата за испорака следниот месец се тргуваше по цена повисока од 104 долари. Пред избувнувањето на војната, Брент чинеше околу 72 долари за барел.
Можат ли цените на горивата дополнително да растат?
ЕЦБ предупреди во изјава за монетарната политика објавена на 10 септември: „Новите прекини во снабдувањето со енергија би можеле да предизвикаат цените на енергијата да растат повисоко и да останат високи подолго од очекуваното во моментов“.
Експертите на ЕЦБ изјавија дека крајот на конфликтот на Блискиот Исток и враќањето на нормалните текови на снабдување со енергија и работењето на рафинериите би биле клучни за падот на цените.
„За да паднат цените на бензинот и дизелот, клучно би било да се стави крај на војната на Блискиот Исток, нормализирање на преминот низ Ормутскиот теснец и продолжување на работата на рафинериите низ целиот свет, со цел повторно да се зголемат залихите на нафта“, рекоа тие.
Таквата нормализација би можела брзо да ги намали цените на суровата нафта и горивото на пумпите. Сепак, прекините во руските рафинерии би можеле да ги одржат маржите високи дури и ако конфликтот на Блискиот Исток се реши.