Црногорскиот пазар на недвижности веќе неколку години бележи силен раст на цените. Најавите дека земјата би можела да стане членка на ЕУ до 2028 година дополнително го зголемуваат интересот на купувачите и инвеститорите.
Многу луѓе се прашуваат дали сценаријата од другите земји ќе се повторат по пристапувањето кон ЕУ. Дали цените ќе скокнат до 50 проценти како што е забележано во некои случаи како Хрватска?
Експертите истакнуваат дека нема да има моментален, ненадеен скок на цените на недвижностите поради самиот чин на влегување на Црна Гора во ЕУ. Потпретседателот на Здружението на агенции за недвижности Веселин Драгаш вели дека очекувањата се претерани. Пазарот зависи од многу фактори (понуда, побарувачка, економски раст, инфлација, даночна политика, каматни стапки), не само од членството во ЕУ.
Недвижностите генерално не реагираат „преку ноќ“ на економските промени, според Инвеститорот. Потребен е подолг период за да се случи значителен пораст или пад на цените.
Краткорочни прогнози
На краток рок, поверојатно е стабилизација или умерено продолжување на растот што веќе е во тек.
Се очекува растот на цените на станбените квадратни метри да продолжи со умерено темпо поради зголемувањето на цената на градежните материјали, недостигот на работна сила и други трошоци, но без драматични скокови директно поради членството во ЕУ.
Искуства на други
Искуствата на други земји што се приклучија кон ЕУ даваат вреден увид. Хрватска, која стана членка во 2013 година, забележа значително зголемување на цените на недвижностите по приклучувањето. Од околу 30 проценти до над 60 проценти, во зависност од локацијата. Најголемиот скок се случи во атрактивните крајбрежни области и поголемите градови. Таму, членството во ЕУ донесе повисоко ниво на безбедност на инвестициите, доверба кај странските купувачи и зголемена инвестициска активност.
Сепак, според Инвеститор, треба да се нагласи дека овој раст се одвивал постепено во текот на многу години, а не одеднаш. Според анализите, не постои едноставна корелација дека само пристапувањето кон ЕУ е директна причина. Во случајот со Хрватска, вкупниот раст (проценет на околу 70 проценти од 2013 година до денес) беше под влијание и на закрепнувањето од рецесијата, туристичкиот бум, глобалните трендови итн.
Долгорочни прогнози
Нема да има драматичен скок на краток рок. Цените веројатно ќе продолжат да растат умерено, поттикнати од постојната побарувачка, трошоците за изградба и инвестициските трендови.
На среден и долг рок, членството во ЕУ може дополнително да го забрза трендот на раст на вредноста на недвижностите. Економскиот раст на земјата, растот на стандардот на граѓаните и поголемиот прилив на странски капитал постепено ќе ја зголемат платежната моќ и побарувачката, а со тоа и цените на квадратните метри.
Искуствата на земјите што се приклучија кон ЕУ сугерираат дека следните 5-10 години по пристапувањето би можеле да донесат значителни промени на пазарот. Можеби не веднаш +50 проценти, но кумулативно можеби и повеќе од тоа, во зависност од локалните околности.