Deloitte ја објави својата седма студија за спојувања и преземања на банки во Централна Источна Европа со сеопфатна анализа на тековните промени во банкарскиот сектор во регионот.
И покрај неодамнешните предизвици, вклучувајќи ги геополитичките тензии и макроекономските промени, банките покажаа извонредна издржливост. Анализата за 2024 година откри силна профитабилност, која е резултат на високите каматни стапки, фрагментацијата на банкарскиот пазар во Централна Источна Европа и стабилните капитални позиции на банките што преземаат други, што сите заедно продолжуваат да создаваат поволни услови за натамошна пазарна консолидација.
Банкарскиот пазар во Централна Источна Европа во 2024 година забележа пад на бројот на трансакции со спојувања и превземања. Високите каматни стапки и силната профитабилност на секторот го намалија притисокот врз помалите и помалку успешни учесници да продаваат, додека намалената пазарна ликвидност значително го попречи пристапот до поволно финансирање, што го отежнува финансирањето на преземањата и постигнување атрактивна цена. И покрај овие пречки, се очекува да продолжи консолидацијата на банкарскиот пазар во регионот, додека стремежот кон економии од обем и натамошното зајакнување на пазарните позиции остануваат клучни стратешки цели за учесниците во банкарскиот сектор.
Седмото издание на студијата на Deloitte за банкарски спојувања и преземања во Централна Источна Европа дава сеопфатен преглед на регионалниот банкарски сектор и ги испитува клучните фактори кои ги одредуваат банкарските трансакции, вклучувајќи ги макроекономските услови и трендовите на пазарот. Студијата трета година по ред го анализира и растот на финансискиот технолошки сектор и неговото влијание врз банкарскиот екосистем. Овој извештај претставува вреден извор на информации за банките, финансиските институции, инвеститорите и сите чинители во банкарскиот сектор на Централна Источна Европа.
„Иако бројот на банкарски трансакции за спојување и спојување во регионот беше малку помал во 2024 година во споредба со 2023 година, ова сепак беше динамична година за нас. Врз основа на трансакциите на кои работеше Делоит во регионот на ЦИЕ, добивме вредни сознанија за мотивите на продавачите и купувачите и врз основа на нив очекуваме дека регионалната банкарска консолидација ќе продолжи во наредниот период“, вели Лена Хабуш, партнер во Одделот за стратешки консалтинг и трансакции на Делоит.
Макроекономската ситуација во Централна Источна Европа благо се подобри во 2024 година во споредба со 2023 година, но идниот раст ќе продолжи да зависи од предизвиците во и надвор од регионот. Остануваат тековните конфликти, трговските спорови и ранливостите во синџирите на снабдување, додека кревкоста на енергетскиот пазар придонесува за економската несигурност. Понатаму, царините што ќе ги воведат САД може да ја загрозат глобалната трговија, да го ослабат извозот и да создадат пречки за Западна и Источна Европа.
Банкарскиот сектор оствари рекордна профитабилност во периодот 2023–2024 година. благодарение на високите каматни стапки и висококвалитетните портфолија. Истовремено, дополнително се намали соодносот на нефункционалните кредити, додека банките од целиот регион задржаа солидни капитални позиции.
Историски гледано, повеќето трансакции со спојувања и превземања се случиле во периоди на големи промени во секторот, кога помалку отпорните банки доживеале пад на капиталот, принудувајќи ги да вршат трансакции. Како резултат на тоа, исклучителната профитабилност на банкарскиот сектор во 2024 година доведе до намалување на бројот на трансакции за спојување и преземање. Понатаму, мерките за стерилизација на ликвидноста што ги преземаа централните банки за да ја задржат инфлацијата, значително ја намалија ликвидноста на пазарот и ги принудија банките да пристапат до финансирање со пониски трошоци за преземање банки по атрактивни цени. Сепак, имајќи предвид дека регионалниот банкарски сектор останува фрагментиран, се очекува консолидацијата да продолжи бидејќи институциите се обидуваат да ја зголемат ефикасноста на обемот и да ги зајакнат позициите на пазарот, пренесува Банкар.ме.
„Активноста на М&А во банкарскиот сектор низ Централна и Источна Европа е забавена поради макроекономската несигурност, регулаторните притисоци и геополитичките ризици, вклучително и веројатно ограничен број цели за квалитет, што доведе до внимателен пристап од инвеститорите. Дополнителните предизвици, како што се разликите во вреднувањата, повисоките финансиски трошоци и промените во стратешките приоритети на водечките банкарски групи, дополнително го забавија бројот на трансакции. Сепак, можностите за консолидација сè уште постојат, особено за добро капитализираните банки кои сакаат да ги растат или оптимизираат своите портфолија. „Како што ќе се стабилизираат економските услови, ќе продолжи монетарното олеснување и подобрената регулаторна јасност, и реално е да се очекува дека бројот на одредени трансакции ќе се зголеми, поттикнати од дигиталната трансформација, зголемената ефикасност или потребата за консолидација на пазарот“, нагласи Дамир Вукотиќ, виш партнер за регулаторно и ризично советување.