Советот на Европската Унија (ЕУ) и Европскиот парламент постигнаа рамковен договор за зајакнување на правата на патниците низ целата ЕУ за сите форми на транспорт.
Целта на овие нови правила е да се поедностават и усогласат процедурите, особено кога станува збор за информирање на патниците за нивните права пред и за време на патувањето, поднесување жалби и ефикасна примена на законот.
„Правата на патниците во сите форми на транспорт имаат смисла само ако се применуваат ефикасно. Овој договор е нов важен чекор кон потранспарентна и попријателска средина за патниците низ цела ЕУ. Патниците ќе можат полесно да ги добијат информациите, помошта и надоместокот на кои имаат право, а правата на патниците со ограничена подвижност и другите лица со попреченост ќе бидат зајакнати и ќе овозможат поголема правна сигурност при купување билети преку посредници“, изјави кипарскиот министер за транспорт, Алексис Вафеадес. Неговата земја претседава со ЕУ до крајот на овој месец.
Така, договорот воведува појасни правила за добивање надомест кога патниците купуваат авионска карта преку посредници како што се туристички агенции или онлајн платформи. Сега, дури и во тој случај, патниците ќе можат да добијат целосна надомест, вклучително и надоместокот платен на посредникот, во случај на откажување на лет.
Со цел да се намали непропорционалниот товар врз малите посредници како што се локалните туристички агенции, новата рамка предвидува исклучок за микропретпријатијата, под услов патниците да бидат правилно информирани пред да започне процесот на резервација. Посредниците ќе мора да ги информираат патниците за правилата за можни такси, а авиокомпаниите исто така ќе мора јавно да објават дали соработуваат со посредниците во обработката на таксите.
Патниците кои имаат право на надомест мора да го добијат во рок од седум дена. Кога посредникот му платил на превозникот од своја сметка, рокот се продолжува на две недели.
За да се зголеми транспарентноста и да се обезбеди фер конкуренција, ќе се смета дека авиокомпаниите се свесни дека билети се продаваат во нивно име преку посредници. Затоа, практиката посредникот да резервира билети без да го открие статусот на посредникот на авиокомпанијата повеќе нема да биде дозволена.
За да се олесни процесот на примена на правата на патниците низ цела ЕУ, ќе бидат достапни стандардизирани обрасци за аплицирање за надомест. Патниците ќе можат да побараат остварување на своите права преку тие обрасци или друг соодветен образец обезбеден од превозникот, електронски или преку други канали, вклучително и пошта.
Кога правата на патниците се прекршени, тие мора да имаат загарантиран и јасен начин за поднесување жалби. Затоа, договорот предвидува дека националните надлежни органи ги имаат потребните алатки за ефикасно спречување на кршењата на тие права. Ќе биде потребна и тесна соработка и координација меѓу надлежните национални тела.
Патниците со попреченост и ограничена подвижност сè уште ќе имаат право на бесплатна помош за време на патувањето.
Во случаи кога авиокомпанијата бара патникот да биде придружуван од друго лице од безбедносни причини и не е во можност да ја обезбеди потребната помош во овој поглед, патникот ќе може да избере придружник кој ќе патува бесплатно.
Обврската за утврдување и објавување на стандарди за квалитет на услугите поврзани со лицата со попреченост се протега на авиокомпаниите, автобуските превозници и автобуските станици, односно терминалите. Во моментов, оваа обврска постои во воздушните и морските пристаништа и железничкиот транспорт.
Не подоцна од пет години по стапувањето во сила на новите правила, Европската комисија ќе спроведе сеопфатна проценка на нивната примена.
Овој рамковен договор сега мора да биде потврден одделно од Советот на ЕУ и Европскиот парламент.