ЕУ ќе складира критични минерали поради ризик од војна

Европската Унија објави дека ќе формира резерви за итни случаи од клучни суровини и комплети за поправка на кабли, поради растечката загриженост за ранливоста на Унијата на можни напади.

„ЕУ се соочува со сè посложена и влошувачка безбедносна средина, обележана со растечки геополитички тензии, вооружени конфликти, сè поизразени ефекти од климатските промени, деградација на животната средина, како и хибридни и сајбер закани“, се наведува во нацрт-документот со кој се дефинира стратегијата за формирање на стратешки резерви, кој го виде „Фајненшл тајмс“.

Земјите-членки треба да ги координираат резервите на храна, лекови, па дури и нуклеарно гориво, објави Европската комисија. Исто така, најавува забрзување на воспоставувањето централни резерви на ниво на ЕУ за производи како што се модули за поправка на кабли – за да се овозможи брзо закрепнување во случај на прекин на енергетските или оптичките врски – и суровини како што се ретки земји и трајни магнети, кои се клучни за енергетските и одбранбените системи.

Повеќекратните инциденти на потенцијална саботажа на подводни комуникациски кабли и гасоводи во последните години предизвикаа загриженост за ранливоста на критичната инфраструктура.

Оваа стратегија е дел од пошироката иницијатива на ЕУ за зајакнување на безбедноста и отпорноста на Унијата од 27 члена. Минатиот месец, началникот на германскиот Генералштаб, Карстен Бројер, предупреди дека Русија би можела да нападне една од членките на ЕУ во следните четири години.

Ризиците се дополнително зголемени од активностите на хактивистите, киберкриминалните групи и структурите поддржани од државата, се наведува во документот.

Според анализата, Европската Унија е почувствителна на климатските промени од многу други региони, бидејќи европскиот континент се затоплува двојно побрзо од глобалниот просек. Пожарите на Крит оваа недела принудија околу 5.000 луѓе да се евакуираат.

Во извештај нарачан од ЕУ во октомври минатата година, поранешниот претседател на Финска, Саули Нинисто, рече дека безбедноста мора да се гледа како „јавно добро“ и повика на култура на подготвеност.

Зборувајќи за складирањето, тој истакна дека Брисел треба „да дефинира цели за да обезбеди минимално ниво на подготвеност во различни кризни сценарија – вклучувајќи вооружена агресија или сериозни нарушувања во глобалните синџири на снабдување“.

Во март, ЕУ препорача домаќинствата да имаат основни резерви што ќе им овозможат да преживеат најмалку 72 часа во вонредна ситуација.

Унијата веќе има флота од авиони и хеликоптери за гаснење пожари, авиони за медицинска евакуација, како и опрема како што се мобилни болници и основни медицински материјали во 22 земји-членки, како дел од механизам за итни интервенции во случај на природни катастрофи.

Комисијата, сепак, објави дека ќе воспостави „стратешка мрежа за залихи“ за подобрување на координацијата меѓу земјите-членки. Во документот се наведува дека постои „ограничено заедничко разбирање за тоа кои основни залихи се неопходни за подготвеност во брзо менувачка безбедносна средина“.

Исто така, се планира редовно да се изготвуваат ажурирани листи на приоритетни залихи, прилагодени според регионот и видот на потенцијална криза. Се предлага и посилно вклучување на приватниот сектор, со можни даночни олеснувања како поттик за формирање залихи, пишува Seebiz.

ЕУ, исто така, треба да развие соработка со сојузниците преку „заедничко складирање“ и подобра координација на управувањето со ресурсите и инфраструктурата со двојна употреба – во соработка со НАТО.

Прашањето за инвестирање во стратешки акции ќе биде разгледано и во рамките на нацрт-документот за новиот повеќегодишен буџет на ЕУ, кој треба да биде презентиран на крајот од месецот.

Нацрт-документот ќе биде објавен следната недела и можно е дотогаш да претрпи некои измени.