Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, предложи покренување иницијатива што би довело до структурирана трговска соработка со азиските земји и потенцијално би ги поставила темелите за алтернатива на застојот на Светската трговска организација (СТО).
Светската трговска организација не функционира добро веќе некое време и ова го повторија лидерите на Европската унија (ЕУ) на самитот на крајот од минатата недела.
„СТО не функционира со години. Не можеме ли постепено да создадеме со нашите трговски партнери ширум светот нешто што институционално би го заменило она што веќе го планиравме за СТО, механизам за решавање на спорови преку институција каква што требаше да биде СТО?“, рече германскиот канцелар Фридрих Мерц, осврнувајќи се на ситуацијата и за сегашната американска администрација и за време на претходникот на Доналд Трамп, Џо Бајден.
Јасно е дека механизмот за решавање на спорови е особено проблематично прашање и според Брисел, потребна е подобра рамка што би ги одразила сегашните глобални трговски околности.
Фон дер Лајен презентираше неколку можни опции за трговски договори, а најатрактивната соработка меѓу ЕУ и членовите на регионалната трговска рамка што ги обединува 11 земји од Тихоокеанскиот појас и Обединетото Кралство ја нарече таканаречениот Сеопфатен и прогресивен договор за Транс-Тихоокеанско партнерство (CPTPP).
Негови членови се, покрај Обединетото Кралство, Австралија, Брунеи, Канада, Чиле, Јапонија, Малезија, Мексико, Нов Зеланд, Перу, Сингапур и Виетнам.
„Можеме да го сметаме ова за почеток на редизајнирањето на СТО, секако земајќи го предвид сè што треба да се реформира во позитивна смисла“, рече Фон дер Лајен.
Таа ја нагласи важноста на учењето од лекциите извлечени од недостатоците на СТО и покажувањето на светот дека слободната трговија базирана на правила е остварлива и може да вклучи широка група партнери.
„Ова е проект во кој навистина треба да се вклучиме. Азиските земји сакаат да имаат структурирана соработка со ЕУ и ние сакаме истото“, рече Фон дер Лајен, како што објави Фајненшл тајмс, и оцени дека ЕУ мора да преземе иницијатива во овој поглед.
На прашањето дали САД треба да бидат вклучени во тоа, таа рече дека, доколку знае, таа земја во еден момент го напуштила CPTPP, пренесува Euronews.
Ова не е прв пат да се прават обиди да се заобиколи парализата на СТО. Како привремена мерка, 57 членки на СТО се приклучија на таканаречениот привремен арбитражен панел, односно механизам што ја реплицира улогата на жалбеното тело на СТО. Меѓу тие 57 земји се членки на ЕУ и Кина, а неодамна, на пример, се приклучија и Обединетото Кралство, Парагвај и Малезија.
Таа рамка опфаќа 57,6 проценти од светската трговија.