ЕУ сака поконкурентни банки, поедноставни правила и заедничко осигурување на депозитите

Европската комисија подготвува пакет мерки што има за цел да ја зголеми конкурентноста на европскиот банкарски сектор, да го олесни прекуграничното работење на банките и дополнително да ги поедностави регулаторните правила. Конкретни предлози треба да бидат презентирани во првиот квартал од 2027 година.

Комисијата предупредува дека единствениот европски банкарски пазар и Банкарската унија сè уште не се завршени и дека банкарскиот сектор е сè уште во голема мера поделен по националните граници. Таквата фрагментација, заедно со сложените правила и нееднаквата примена на глобалните стандарди, според Комисијата, ја ограничува конкурентноста на европските банки.

Банките играат важна улога во финансирањето на европската економија. Тие обезбедуваат околу 75 проценти од должничкото финансирање на компаниите и ги поврзуваат штедачите и компаниите што бараат капитал на пазарот. Според Комисијата, поконкурентен банкарски сектор би можел посилно да ги финансира европските приоритети како што се зелената транзиција, иновациите и одбраната, но исто така да им понуди на граѓаните и бизнисите услуги со подобар квалитет по поконкурентни цени.

Еден од најважните чекори што се најавуваат се однесува на прекуграничните банкарски групи. Комисијата сака да овозможи поефикасно управување со нивната ликвидност и капитал во рамките на Европската Унија, наместо да ги почитува средствата и регулаторните барања главно на ниво на поединечни земји-членки.

Најавен е и нов обид да се најде решение за заедничко европско осигурување на депозити, кое со години се смета за еден од исчезнатите столбови на Банкарската унија. Заедничкиот систем треба дополнително да ја зголеми довербата во банкарскиот сектор и да обезбеди еднакво ниво на заштита за штедачите во различни земји-членки.

Во исто време, Комисијата планира да ја поедностави регулаторната и надзорната рамка, но истовремено да ја одржи отпорноста на европскиот банкарски систем. Можните промени вклучуваат поцелни и транспарентни барања за поединечни банки, подобра координација на надзорните тела и поедноставно, попропорционално и автоматизирано надзорно известување.

Ќе се разгледа и оптимизирање на заштитните слоеви на капиталот што се применуваат во редовната супервизија, макропрудентната политика и процедурите за санација на банките. Целта е да се избегнат преклопувања и да се обезбеди поставување на различни регулаторни барања на похармонизиран начин.

Посебно внимание ќе се посвети на помалите банки, за кои Комисијата најавува поголема пропорционалност на правилата. Во документот, исто така, се наведува потребата од подобра рамнотежа помеѓу отпорноста на банките и нивната способност за финансирање на економијата, вклучително и континуирана употреба на внатрешни модели при пресметување на капиталните барања.

Комисијата, исто така, ќе анализира колку капитал треба да поседуваат банките за станбени кредити и кредити одобрени на компании кои немаат кредитен рејтинг. Ваквите прашања се особено важни за малите и средни претпријатија, кои честопати немаат јавен рејтинг, но во голема мера се потпираат на банкарско финансирање.

Бидејќи една мерка нема да биде доволна за решавање на сите проблеми, Комисијата планира да презентира поширок пакет предлози во текот на првиот квартал од 2027 година.