Европската Унија планира целосно да престане да увезува руски гас до 2027 година. Но, нејзината аспирација да најде што е можно повеќе извори не успева бидејќи сега Европа е преплавена со скап американски течен гас.
Непосредно пред рускиот напад врз Украина во 2021 година, Европа увезуваше околу 50 проценти од својот природен гас од Русија, главно преку цевководи. По руската инвазија во 2022 година, Европејците брзо почнаа да ја намалуваат својата зависност и за три години ја намалија потрошувачката на руски гас за две третини.
Во исто време, Европа почна сè повеќе да се потпира на увоз на течен гас, првенствено од Соединетите Американски Држави. По инвазијата, овој гас го доби прекарот „гас на слободата“ и неговиот транспорт преку Атлантикот постојано се зголемува благодарение на мрежата на нови терминали во земјите од ЕУ.
До 2025 година, околу 57 проценти од увозот на течен природен гас (LNG) во ЕУ доаѓа од Соединетите Американски Држави, што е речиси четири пати повеќе отколку во 2021 година. Според анализата на Институтот за енергетска економија и финансиска анализа (IEEFA), тој удел би можел да порасне на 80 проценти до 2030 година. Пред 2016 година, САД не извезуваа гас бидејќи испораките беа наменети за домашниот пазар, но денес станаа најголем снабдувач на LNG во светот.
Американскиот гас е најскапата опција
Гасот ќе остане дел од европската енергетска транзиција некое време, а поголемиот дел од гасот пристигнува во Европа од Норвешка преку гасоводи. Но, аналитичарите предупредуваат дека наглото зголемување на увозот на LNG од САД би можело да ги загрози плановите за енергетска независност и безбедност.
IEEFA во својот извештај наведува дека прекумерната зависност од американскиот LNG „е во спротивност“ со планот REPowerEU 2022, кој има за цел да се стави крај на зависноста од руските фосилни горива „преку заштеда на енергија, диверзификација на изворите и забрзана транзиција кон чиста енергија“.
Покрај тоа, растот на испораките од САД не е во согласност со целта на ЕУ да ја направи енергијата поевтина. „Американскиот течен природен гас (LNG) е најскап за европските клиенти, но европските компании сепак потпишуваат договори“, вели Ана Марија Јалер-Макаревич, главен европски аналитичар на IEEFA и автор на извештајот за растечката енергетска зависност на ЕУ.
Меѓу тие договори е и договорот на новооснованата компанија Atlantic‑See LNG за снабдување на Југоисточна Европа, а можеби и на Украина, со американски LNG. Гасот би се испорачувал преку грчки терминали и регионалниот „Вертикален гасен коридор“.
Според Ројтерс, претставници на грчката компанија ќе се сретнат со американски претставници на 24 февруари за да обезбедат до 15 милијарди кубни метри LNG годишно во следните 20 години за снабдување на Централна и Источна Европа. Atlantic‑See LNG веќе потпиша дваесетгодишен договор со Venture Global, еден од најголемите американски извозници на LNG во ЕУ.