Гувернерот на Хрватската народна банка и член на Советот на гувернери на Европската централна банка (ЕЦБ), Борис Вујчиќ, изјави дека ЕЦБ мора да биде „многу агилна и претпазлива“ за да ги држи цените под контрола, бидејќи војната во Иран го зголемува ризикот од стагфлација, објавува Блумберг.
Вујчиќ, кој ќе стане потпретседател на ЕЦБ на 1 јуни, изјави дека членовите на Советот веројатно наскоро ќе дознаат дали последиците од конфликтот ќе бараат повисоки каматни стапки. Сепак, тој предупреди дека неодамнешните настани укажуваат на растечки опасности од зголемен раст на потрошувачките цени, придружен со слаб економски раст.
Тој нагласи дека следните потези на ЕЦБ ќе бидат насочени кон целта за стабилизирање на инфлацијата на два проценти на среден рок. Иако побавниот раст обично врши притисок врз цените, „ќе мора да водиме политика што ќе ја одржи инфлацијата на два проценти“, рече тој.
Повеќе мали зголемувања или поголеми скокови?
Според Блумберг, сè повеќе економисти веруваат дека зголемувањето на каматните стапки е неизбежно. Тие ги очекуваат првите потези од ЕЦБ во април или јуни.
Доколку ЕЦБ заклучи дека се потребни повисоки трошоци за задолжување, Вујчиќ гледа две можности: да се започне порано и да се спроведат последователни помали зголемувања, или да се започне малку подоцна и да се зголемат стапките со поголеми скокови.
„Подобро е да се започне со мало движење, а потоа да се следи развојот на ситуацијата“, рече тој. „Засега, би рекол дека е сè уште рано да се извлекуваат заклучоци, но наскоро ќе знаеме дали ќе мора да реагираме или не“, рече тој.
„Не мислам дека едно или две зголемувања би ѝ наштетиле значително на економијата. Но, треба да се прашаме дали се навистина неопходни, бидејќи според некои, дури и тоа не би донело голема корист за економијата“, предупреди Вујчиќ.
Вујчиќ: Април е сè уште далеку
Гувернерите на централните банки, вклучувајќи го и претседателот на германската Бундесбанка, Јоаким Нагел, навестија дека ЕЦБ ќе мора да размисли за зголемување на трошоците за позајмување на состанокот за каматните стапки следниот месец, бидејќи растечките трошоци за енергија почнуваат да влијаат врз инфлацијата.
Како што веќе објавивме, новите проекции на ЕЦБ во основното сценарио предвидуваат раст на потрошувачките цени во Еврозоната од 2,6 проценти, што е значително повисоко од претходните очекувања. Во екстремно сценарио, ако продолжат прекините во снабдувањето со нафта и природен гас, инфлацијата би можела да достигне 6,3 проценти.
Сепак, Вујчиќ засега останува трпелив. Во денешниот свет, сè уште има долго време до април, а дотогаш многу работи можат да се променат, вели тој. Во исто време, тој предупредува дека околностите се малку поинакви отколку за време на кризата во 2022 година, кога руската инвазија на Украина ја крена инфлацијата на рекордни 10,6 проценти. Иако изгледите за секундарни ефекти сега се помали, ЕЦБ останува будна.