Евтините стоки во Франција добиваат дополнителна цена од оваа недела. Од 1 септември, таа земја го применува таканаречениот еколошки малус за ултрабрзите модни производи, што би значело дополнителна компензација, односно еден вид финансиска казна за производите и бизнис моделите што имаат поголемо негативно влијание врз животната средина.
Според француското Министерство за еколошка транзиција, Франција е првата земја во светот што воведува ваков систем за ултрабрза мода. Во 2026 година, малусот може да достигне максимум 50 проценти од цената на производот, со горна граница од 12 евра по артикл, додека до 2030 година, максималниот износ треба да се зголеми на 19,50 евра.
Мерката беше првенствено дизајнирана како одговор на бизнис моделот на платформите кои нудат голем број многу евтини производи и постојано ја обновуваат својата понуда, како што е Shein.
Според правилата објавени од француската влада, дали еден производ ќе биде класифициран како ултрабрза мода ќе се утврди според два главни критериуми: количината на производи што брендот ги пласира на пазарот и односот помеѓу трошоците за поправка на облеката и нејзината продажна цена.
Euronews, кој ги објави деталите за мерката со податоци од AFP, наведува дека оваа година дополнителната такса може да биде, на пример, околу 50 центи за долна облека, две евра за маица, девет евра за фармерки и 12 евра за јакна што ги исполнува критериумите за ултрабрза мода. Во никој случај таксата не може да надмине половина од цената на производот без данок.
Француското Министерство за еколошка транзиција објаснува дека мерките се насочени кон компании кои нудат многу широк спектар на производи со исклучително мала економска мотивација за нивна поправка. Француската влада тврди дека таков бизнис модел поттикнува краткорочна употреба на облека, ја зголемува количината на текстилен отпад и ѝ штети на домашната текстилна индустрија. Малус треба да ги охрабри производителите да усвојат поодговорен бизнис модел и да префрлат дел од еколошките трошоци на компаниите што го создаваат.
Кина тврди дека Франција дискриминира свои компании
Сепак, Пекинг не го прифаќа француското објаснување. Кинеското Министерство за трговија во четврток, 3 септември, побара од Франција да го суспендира спроведувањето на новите правила, оценувајќи ги како дискриминаторска трговска мерка што особено ги погодува кинеските компании.
Како што објавува „Еуроњуз“, портпаролката на кинеското Министерство за трговија, Хуанг Линг, ја обвини Франција за воведување трговски ограничувања под изговор на заштита на животната средина и одржлив развој. Пекинг предупреди дека ако Франција продолжи да го спроведува законот, ќе преземе „неопходни мерки“ за заштита на правата и интересите на кинеските компании, но не прецизираше какви контрамерки би можеле да следат.
Француските власти ги отфрлаат обвинувањата за дискриминација. Канцеларијата на францускиот министер задолжен за надворешна трговија изјави за „Еуроњуз“ дека критериумите не зависат од земјата од која доаѓа компанијата, туку од бизнис моделот и дека целта на мерката е да се заштити животната средина и потрошувачите. Во исто време, Франција е подготвена да разговара со кинеските власти, вклучително и евентуални постапки пред Светската трговска организација.
Сепак, токму прашањето за тоа кого ќе влијае регулативата во пракса предизвика најголеми контроверзии. Euronews наведува дека критериумите не се дизајнирани автоматски да ги вклучат традиционалните синџири за брза мода како што се Zara и H&M. Исклучително големиот број артикли што им се нудат на клиентите и многу нискиот сооднос помеѓу продажната цена на облеката и трошоците за нејзино поправање се клучни за ултра брзата мода.
Ова значи дека мерката конкретно го таргетира деловниот модел што големите азиски интернет платформи го развија во последниве години, во кој новите модели се објавуваат екстремно брзо, во големи количини и по цени што традиционалните трговци на мало тешко можат да ги следат.