Во нов извештај на Меѓународната агенција за енергија (ИЕА) се наведува дека Европската Унија (ЕУ) е успешна во областа на истражувањето кога станува збор за енергетскиот сектор, но она што недостасува е комерцијализацијата, односно широкото производство.
„Европа нема проблем со иновациите, туку со транзицијата кон производство на големо“, истакнува ИЕА, забележувајќи дека ЕУ се истакнува во истражувањата и пилот-проектите, но систематски не успева на тестот за пробиви во индустрискиот развој.
Извештајот беше презентиран како дел од минатонеделниот состанок на министрите за енергија на земјите-членки на ЕУ, чија цел беше да се разгледа состојбата на развојот на најновите технолошки решенија како што се мали модуларни реактори, фузиска енергија и заробување и складирање на јаглерод. Сите овие се елементи што треба да играат важна улога во процесот на декарбонизација во ЕУ.
Според ИЕА, ЕУ постојано е во опасност да остане место за тестирање на технологии што подоцна ќе бидат комерцијализирани на друго место преку производство во голем обем.
Во 2023 година, ИЕА предвиде дека околу 35 проценти од намалувањата на јаглерод диоксидот до 2050 година ќе зависат од технологии што сè уште не се комерцијално достапни. Најновиот извештај ја става таа бројка поблиску до 25 проценти.
„Иновациите во енергетиката станаа стратешки приоритет за владите ширум светот. Земјите што ја имаат енергетската безбедност и индустриската конкурентност на врвот на своите приоритети и инвестираат во развој ќе бидат во најдобра позиција да ја водат следната генерација технологија во енергетиката“, рече извршниот директор на ИЕА, Фатих Бирол, како што објави Euronews.
ИЕА идентификуваше повеќе од 150 важни иновативни откритија во различни сегменти, од климатизација и перовскитни соларни ќелии до фузиона енергија, натриум-јонски батерии и следната генерација геотермални системи. Стартап компаниите во ЕУ зафаќаат 25 проценти од глобалниот пазар на ризичен капитал во енергетскиот сектор, што е зголемување во споредба со 15 проценти пред пет години. Сепак, за споредба, САД учествуваат со речиси 50 проценти.
Она што е исто така забележливо е дека европските компании генерално добиваат помали износи на инвестиции во почетните фази на развој.
Онаму каде што иновативните компании во ЕУ ја покажуваат својата сила се во областите на фузиона енергија, подземно складирање на водород, индустриска електрификација, стабилизација на енергетската мрежа, складирање на јаглерод диоксид, синтетички горива и детекција на метан.
Дури 40 проценти од проектите во напредни фази што ги следи ИЕА и кои се клучни за постигнување на енергетска безбедност до 2030 година се спроведуваат во Европа.
ИЕА го пофали постоењето на Европскиот фонд за конкурентност вреден 410 милијарди евра како клучен одговор на потребите за зајакнување на стартап компаниите и малите и средни претпријатија.
„Координирањето на финансирањето од ЕУ со иновациите е од суштинско значење за јавните инвестиции да имаат вистинско влијание врз компаниите. Иновациите од универзитетските полици не носат придобивки сè додека не стигнат до пазарот“, рече генералниот директор на европското индустриско здружение Дигитална Европа, Сесилија Бонефелд-Дал.
Европскиот комесар за енергетика, Дан Јергенсен, истакна дека производството на енергија од ветер и сонце во ЕУ помеѓу 2019 и 2024 година заштедило околу 59 милијарди евра од увоз на фосилни горива.
Дополнително, тој додава дека зелената транзиција помага во намалувањето на цените и ги штити потрошувачите од шокови во набавката на енергија.