Опкружени со бескрајни информации со низок квалитет, можеби е време да се бориме против природниот инстинкт да апсорбираме сè што ни се нуди. И, да, тоа бара вежбање.
Во морето од информации, одговорноста е наша. Да престанеме да ја голтаме „грдата маса“ генерирана од вештачката интелигенција. Интернетот е полн со информации кои се толку бројни и со толку низок квалитет што буквално стануваат бучава. Приоритет е да научиме да филтрираме несигурни извори и неточни податоци.
За среќа, постои начин: Критичко игнорирање.
Што е критичко игнорирање?
„Не станува збор за целосно игнорирање“, објаснува Сем Вајнберг, професор по образование на Стенфорд и автор на терминот од 2021 година. „Станува збор за игнорирање откако ќе ги проверите почетните сигнали. Станува збор за постојано внимание на сопствената ранливост.“
Критичкото игнорирање произлезе од истражувањето за тоа како вештините на професионалните проверувачи на факти можат да им се пренесат на младите луѓе во училиштата. И децата и возрасните имаат потреба од способност брзо да ја проценат вистината на една изјава и веродостојноста на нејзиниот извор. Оттогаш, терминот доби пошироко значење и вклучува збир на вештини, од кои некои може да изгледаат парадоксално.
Во пракса, критичкото игнорирање значи дека додека пребарувате низ вести, објави или информации на социјалните медиуми, избирате што заслужува ваше внимание, а што можете безбедно да го прескокнете. Ова не значи затворање на очите кон светот; значи стратешки заштеда на ментален простор за информации што се навистина важни и корисни.
Во ерата кога сме бомбардирани со податоци за сè, од политика и научни истражувања до трендови на социјалните медиуми и вирални клипови на TikTok, критичкото игнорирање станува алатка што го штити нашето ментално здравје, внимание и способности за донесување одлуки, пишува Wallstreet Journal.
Од друга страна, ако не научиме како да избираме информации, ризикуваме постојано да бидеме исцрпени, дезориентирани и ранливи на манипулација. Критичкото игнорирање е, всушност, начин да ја преземеме контролата врз сопствениот дигитален простор и да бидеме присутни таму каде што навистина има смисла.
Критичкото игнорирање е стратешки избор, не значи да се биде целосно неинформиран. Целта е да се зачуваат когнитивните ресурси за ситуации кога е важно. Ако некоја информација ви изгледа значајна, користете други методи, како што се латерално читање и проверка на факти. Кога ќе откриете дезинформации, љубезно споделете ги вашите наоди со другите.
Критичкото игнорирање ни помага да препознаеме кога е подобро да ги прескокнеме информациите и на тој начин да го заштитиме нашето психолошко здравје. Сепак, има моменти кога е важно да реагираме. Светот сè уште бара да бидеме информирани и ангажирани граѓани, што е полесно кога не сме преоптоварени со информации.