Цените на изнајмување недвижности низ Европа продолжуваат со постојан раст, кој во многу земји далеку ја надминува општата стапка на инфлација. Додека Европската Унија бележи просечен годишен раст на киријата од околу три проценти, ситуацијата во регионот на Југоисточна Европа е далеку подраматична.
Со двоцифрено зголемување на цените на киријата, Србија се најде на самиот врв на европската листа, додека соседните земји како Романија и Хрватска забележаа историски скокови што го шокираа пазарот на недвижности.
Според најновите податоци на Евростат, кириите во Србија скокнаа за дури 12,5 проценти во набљудуваниот период, што ја направи нашата земја една од земјите со најизразен раст на трошоците за домување. Сличен тренд на висок пораст на цените е забележан и во регионот, каде што Бугарија, Северна Македонија и Албанија исто така имаа драстични скокови на цените на киријата.
На самиот врв на Европа е Турција со годишен раст на киријата од близу 50 проценти, иако постои долгорочен и општ инфлаторен притисок, објавува Euronews Business.
Експертите за недвижности истакнуваат дека во Хрватска клучна причина за скокот е финансиализацијата на домувањето, каде што купувањето станови се користи како примарна форма на штедење и инвестирање, поради што многу недвижности во новоградбата остануваат празни или се наменети исклучиво за туризам.
Од друга страна, најголемите европски економии како што се Германија, Франција и Шпанија забележаа скромни стапки на раст на киријата, кои се движат од 1,6 до 2,5 проценти. Во овие земји, реалните цени на становите практично не се зголемија кога се зема предвид општото зголемување на цените, што укажува дека кризата со домувањето и притисокот врз закупците во моментов се многу поизразени во земјите во развој и регионот на Централна и Источна Европа.
Високиот дефицит на побарувачката и понудата како главни двигатели
Аналитичарите истакнуваат дека зад општото зголемување на цените за изнајмување стои длабока разлика помеѓу понудата и побарувачката, особено во големите градски центри. Високите каматни стапки на станбените кредити во изминатиот период ги истиснаа многу потенцијални купувачи од пазарот на недвижности и ги принудија да останат во приватниот сектор за изнајмување, ставајќи дополнителен притисок врз веќе ограничената понуда на станови.
Покрај тоа, сè поголем број инвеститори го гледаат домувањето исклучиво како финансиска актива, а не како основна потреба, што дополнително ги зголемува цените на новите договори за закуп. Со оглед на тоа што цените за изнајмување на новите станови растат побрзо од постојните договори, експертите предупредуваат дека пазарот на недвижности во наредниот период би можел да донесе уште поголем финансиски притисок врз домаќинствата во регионот.