Нуклеарната енергија сочинува 12% од вкупната енергија во ЕУ. И покрај неодамнешните зголемувања, вкупното производство на нуклеарна енергија е во опаѓање.
Со оглед на ризиците за снабдувањето со енергија и цените на горивата поради војната на Блискиот Исток, земјите со поголеми инвестиции во обновливи извори на енергија и нуклеарна енергија би можеле да бидат подобро изолирани, додека оние кои се многу зависни од природен гас се повеќе изложени.
Па, кои земји произведуваат најмногу нуклеарна енергија? Колкав е уделот на нуклеарната енергија во вкупниот енергетски микс и во производството на електрична енергија? Дванаесет земји од ЕУ произведуваат нуклеарна енергија.
„ЕУ останува технолошки неутрална кога станува збор за извори на енергија, што значи дека одлуката за тоа од каде ќе се снабдува енергијата зависи од секоја земја од ЕУ“, наведува Европската комисија.
Во 2024 година, тие земји произведоа 649.524 гигават-часови (GWh) електрична енергија. Тоа е зголемување од 4,8% во споредба со 2023 година. Тоа беше и второ последователно годишно зголемување, по падот во 2022 година (609.255 GWh).
Дали тоа укажува на долгорочен тренд на пораст? Не баш.
И покрај зголемувањето во последните две години, производството на нуклеарна енергија се намалува со текот на времето. Според Евростат, тоа се намалило за 20% помеѓу 2014 и 2024 година, а за 30% помеѓу 2004 и 2024 година.
Во 2024 година, енергетскиот микс на ЕУ се состоел од пет главни извори.
Суровата нафта и нафтените деривати имале најголем удел со 38%.
Природниот гас учествувал со 21%, веднаш по него следувале обновливите извори на енергија со 20%. Нуклеарната енергија учествувала со 12%, додека цврстите горива со 10%.
Некои земји значително ја зголемиле употребата на обновливи извори на енергија, додека нуклеарната енергија е сè уште главен извор во некои земји, објавува Euronews.
Франција е лидер по уделот на нуклеарната енергија
Од 2024 година, Франција има убедливо најголем удел на нуклеарната енергија со 40,3%. Словачка е на второ место со 29,7%, по што следат Шведска (25,6%) и Бугарија (23,7%).
Уделот на нуклеарната енергија е исто така над 20% во Финска (23,4%) и Словенија (21,7%). Чешка е блиску до тоа ниво со 19,5%.
Унгарија (16,6%), Белгија (13,2%), Шпанија (11,1%) и Романија (9,1%) се исто така производители на нуклеарна енергија со значителен удел, додека бројката во Холандија е само 1,1%.
Германија престана да произведува нуклеарна енергија. Според Евростат, 2023 година беше последната година кога произведуваше нуклеарна енергија, при што производството падна на нула во 2024 година.
Учеството на нуклеарната енергија во производството на електрична енергија е поголемо во сите тие земји. Во ЕУ, тој изнесуваше 23,4% во 2025 година, според Статистичкиот преглед на светската енергија на Ембер и Институтот за енергетика.
Франција и Словачка во голема мера се потпираат на нуклеарната енергија за електрична енергија. Уделот на нуклеарната енергија во Франција е 69%, а во Словачка 66,4%.
Во пет земји, уделот на нуклеарната енергија во производството на електрична енергија е околу 40%. Тоа се Чешка (42,3%), Финска (40,4%), Унгарија (39,8%), Словенија (39,2%) и Бугарија (39,1%).
Уделот на нуклеарната енергија е исто така над просекот на ЕУ во Белгија (33,1%), Швајцарија (31,2%) и Шведска (27,6%).
Освен 12-те земји од ЕУ, достапни се податоци и за Швајцарија и Обединетото Кралство.
Романија (20,5%) и Шпанија (18,7%) задоволуваат околу една петтина од своите потреби за електрична енергија од нуклеарна енергија.
Во Велика Британија, уделот на нуклеарната енергија е 12,4%, додека Холандија има најниско ниво од 3%.
Според податоците од Европската комисија, ЕУ произведе 43% од својата енергија во 2024 година, додека увезе 57%.