Лани е остварен највисок износ на странски директни инвестиции во Македонија – надминале 1 милијарда евра

Податоците што денеска ги објави Народната банка покажуваат дека во 2024 година е остварен највисок износ на странски директни инвестиции во историјата на Македонија и тие за првпат во историјата надминале 1 милијарда евра. Со други зборови, во 2024 година странските директни инвестиции ќе изнесуваат 1,255 милијарди евра и ако ги споредиме со претходната година, тие ќе се зголемат за повеќе од двојно. Дури и во споредба со рекордното ниво на СДИ постигнато во 2022 година, тие се за речиси 70% повисоки во 2024 година. Важно е да се напомене дека растот на СДИ е изразен не само во апсолутни износи, туку и како учество во БДП. Така, во однос на проектираниот БДП за 2024 година, остварените СДИ изнесуваат 8,1%, што е највисок износ од 2007 година. Поконкретно, за споредба, во целиот 15-годишен период 2008-2023 година, СДИ ниту еднаш не надминале 6% од БДП, истакна министерката за финансии Гордана Димитриевска Кочоска

Најголемиот износ на СДИ во 2024 година е забележан во четвртиот квартал, кога тие изнесуваат речиси 400 милиони евра или за 73,3% повеќе во однос на претходната година.

Во однос на видот на инвестициите, СДИ забележаа рекордно високи износи и во двата вида: акционерски капитал и реинвестирање на добивката и должничките инструменти. Капиталот и реинвестирањето на добивката во 2024 година изнесуваат 569 милиони евра, што е зголемување за 38,4% во однос на претходната година. Висок раст е забележан и кај должничките инструменти, кои вклучуваат средства и обврски од и кон поврзани друштва во странство, вклучувајќи заеми на поврзани субјекти, трговски кредити и аванси на поврзани субјекти, како и средства и обврски врз основа на други должнички инструменти кон поврзани субјекти. Оваа категорија е всушност главниот двигател на високиот раст на СДИ, со остварени 686 милиони евра, износ што е четири пати поголем во однос на претходната година. Во голема мера, растот на должничките инструменти е резултат на должничките инструменти што странските директни инвеститори ги инвестирале во домашни компании во кои инвестирале, рече минитерката за финансии.

 

Ако се анализира по земја, забележливо е дека изворот на странски директни инвестиции во 2024 година е многу диверзифициран. Најголема сума на СДИ од 256 милиони евра остварила Обединетото Кралство, при што речиси сите се во форма на должнички инструменти дадени од британските директни инвеститори на домашните претпријатија во кои инвестирале. Друга земја со забележително учество е Германија, која и покрај состојбата на економијата, сепак има висок интерес за инвестиции во Македонија од 202 милиони евра. Други земји со поголемо учество на СДИ во 2024 година се Турција (137 милиони евра), Холандија (67 милиони евра), Австрија (64 милиони евра) и Грција (57 милиони евра).

Гледано по активност, најголем дел од странските инвестиции има во преработувачката индустрија (408 милиони евра). Значително ниво на инвестиции е реализирано и во градежништвото (211 милиони евра), услугите (198 милиони евра) и електричната енергија (142 милиони евра).