Откако Спутник 1 ја воведе вселенската ера во 1957 година, луѓето оставија десетици илјади парчиња потрошени ракети, мртви сателити и други остатоци во орбитата. Растечкиот „рој“ отпад во вселената ја поттикна американската влада да се обиде да постави нови стандарди за хигиена на вселената, додека приватните компании исто така инвестираат во начини да се справат со неуредната орбитална средина.
Илјадници комерцијални сателити се лансираат во орбитата на Земјата со рекордно темпо, зголемувајќи го ризикот од судири кои би можеле да произведат големи количини на опасен отпад. Без воспоставени норми за воено „однесување“ во вселената, некои стравуваат дека потенцијалниот напад со вселенско оружје може да создаде многу повеќе остатоци.
Федералната управа за авијација очекува дека до 2035 година, 28.000 опасни фрагменти од сателити во ниска орбита ќе го „преживеат“ повторното влегување и ќе повредуваат или убиваат по едно лице на земјата на секои две години, објави агенцијата во извештајот до Конгресот на САД во септември минатата година. , според Блумберг.
Во 2017 година, вкупниот број на сателити лансирани за една година за прв пат надмина 300. До 2020 година, човештвото за прв пат го надмина прагот од 1.000 сателити и вселенски летала за една година.
Сега има повеќе од 9.000 тони материјал во орбитата: околу 25.000 објекти поголеми од 10 cm, со уште 500.000 помеѓу 1 cm и 10 cm. И дел од тоа почнува да се судира, создавајќи уште позатрупана средина.
Залутано парче хардвер од Меѓународната вселенска станица го преживеа повторното влегување во март оваа година и се урна во куќа во Неапол, Флорида, потврди НАСА на 15 април.
Во прашање се милијарди долари средства – орбитални уреди кои се клучни за навигацијата и мапите на паметни телефони, текстуалните пораки, повиците и интернет конекциите што ги користат индустриите и луѓето ширум светот.
Американската вселенска команда објави формална листа на она што го смета за одговорно однесување во вселената, во обид да ги води воените норми во орбитата.
– Идејата е да се надеваме дека нашите противници ќе го сторат истото – изјави за Ројтерс бригадниот генерал Ричард Зелман, заменик директор на оперативната единица на командата.
Опсежниот извештај вклучува дел за вселенски отпад кој ги охрабрува играчите во вселената безбедно да ги отстранат нивните нефункционални сателити и да ги известат другите оператори доколку какви било проблеми со нивното вселенско летало може да претставува опасност од отпад.
„Морате да најдете начин да и дозволите на економијата да расте во вселенскиот домен, а за да го направите тоа, мора да бидете сигурни дека таа ќе остане остварлива“, рече Зелман, кој ги надгледува повеќето од напорите на Пентагон за следење на вселената.
Нова „санитарна индустрија“ вредна милиони
Додека владите работат на меѓународни правила, непосредниот одговор на орбиталниот неред главно доаѓа од приватниот сектор.
Астроскале со седиште во Токио, со подружници во САД и Британија, тестира уред за отстранување отпад наречен ЕЛСА дизајниран да се прицврсти на неисправните сателити и да ги влече назад во атмосферата на Земјата за согорување.
– Ѓубрето расфрлано во вселената може да стане голем проблем во иднина – напиша јапонскиот милијардер Јусака Маезава на својата сметка на социјалната мрежа Икс, најавувајќи инвестиција од 23 милиони долари во Astroscale.
Некои компании имаат различни идеи.
Како што предвидува неодамнешниот извештај, активниот пазар за отстранување отпад ќе вреди 600 до 1,5 милијарди долари на глобално ниво до 2030 година.