Плановите на Европската централна банка (ЕЦБ) за издавање нови евро банкноти предизвикаа дипломатски тензии меѓу Франција и Полска околу начинот на кој ќе биде прикажано името на познатата научничка и добитничка на Нобелова награда Марија Кири, која е родена како Марија Склодовска, објави „Еуроњуз“.
Полјаците се незадоволни
Склодовска-Кири е родена во Варшава во 1867 година, а подоцна се преселила во Франција, каде што станала првата жена што ја добила Нобеловата награда – во 1903 година за физика, заедно со нејзиниот сопруг Пјер.
Осум години подоцна, таа ја добила и Нобеловата награда за хемија, што ја прави единствената личност што добила Нобелови награди во две различни научни области. За време на нејзиниот живот, таа користела различни верзии на своето презиме – додека Пјер бил жив, се потпишувала како Склодовска-Кири, а подоцна почесто како М. Кири.
ЕЦБ планира нова серија банкноти, а предлогот за дизајн за банкнотата од 20 евра го содржи ликот на Марија Склодовска-Кири. Полската јавност го критикуваше фактот дека нејзиното полско презиме се појавува само во загради или дури е изоставено, додека француската верзија на презимето е истакната.
Полјаците веруваат дека тоа е повеќе од формално прашање – тие го гледаат како симбол на потценување на придонесот на Полска во европската историја. Полските медиуми истакнуваат дека други историски личности, како што се Мигел де Сервантес и Лудвиг ван Бетовен, ги задржале своите оригинални имиња на банкнотите во сите јазични верзии.
Нов дизајн на банкнотите – Новиот дизајн на еврото создаде расправија
ЕЦБ одговори дека сè уште собира историски и лингвистички податоци за да го пронајде најсоодветниот начин за наведување на имињата. „Работната верзија на „Марија Кири (родена Склодовска)“ има за цел да го покаже нејзиниот двоен идентитет“, рече портпарол на ЕЦБ. Со години, Франција и Полска водат дипломатска „мини-војна“ околу наследството на познатата научничка.
Полјаците веќе се навикнати на нејзиниот лик на банкнотите – Марија Склодовска-Кири беше прикажана на банкнотата од 20.000 злоти со години.
Уште во јануари, ЕЦБ објави дека во конечниот избор за темата на новите банкноти има две опции: „Реки и птици“ и „Европска култура“. Јавноста и стручно жири ќе одлучат која тема ќе победи, а доколку се избере „Европска култура“, дизајнот со Склодовска-Кири – кој ја прикажува нејзината настава во училница полна со книги – би можел да стане реалност.
Управниот совет на ЕЦБ ќе ги избере конечните дизајни во 2026 година, а новите банкноти нема да влезат во оптек до неколку години подоцна. Сегашните банкноти нема веднаш да престанат да важат по воведувањето на новите.