Турција е под напад на висока инфлација и огромно зголемување на трошоците за домување, толку многу што новата шефица на турската централна банка, Хафизе Гаје Еркан, мора повторно да живее со своите родители.
Хафизе Гаје Еркан е на чело на централната банка во Турција од јуни.
„Не можевме да најдеме сместување во Истанбул. Тоа е ужасно скапо“, вели 44-годишната Еркан во интервју за весникот „Хуриет“. Дали е можно Истанбул да поскапе од Менхетен, прашува банкарката. Пред да биде именувана на таа позиција, таа две децении живеела во САД и работела на раководни позиции во неколку големи банки, меѓу кои и Голдман Сакс, пренесува германски Шпигел. Таа исто така беше една од директорите на Тифани.
Во ноември годишната стапка на инфлација во Турција изнесуваше 62 отсто. Во Истанбул за една година кириите пораснале за 77,1 отсто, покажува студијата на Универзитетот Бахчешехир. Турската влада неодамна го ограничи зголемувањето на киријата на 25 отсто. Но, тоа дополнително ја влоши ситуацијата: сопствениците на станови сега на секој начин се обидуваат да се ослободат од старите станари, чија кирија не смеат да ја зголемуваат, за да го изнајмат станот на некој друг за многу повисока сума. За да ја спречи инфлацијата, турската централна банка ја зголеми основната каматна стапка по назначувањето на Хафиза Гаја Еркан во јуни за 30 процентни поени, на 40 отсто.
Претседателот Реџеп Тајип Ердоган претходно долго се спротивставуваше на зголемувањето на каматните стапки. Затегнатата монетарна политика почна да има поволен ефект врз потрошувачките цени, но едноцифрена инфлација нема да се постигне пред 2026 година, изјави Хафизе Гаје Еркан во интервју за весникот „Хуриет“ во саботата. Таа ги покани странските инвеститори да инвестираат во лира, пренесува Блумберг. „Околу ова време следната година, ќе бидеме во поумерена средина во однос на инфлацијата и монетарното ограничување“, рече таа за весникот. „Ако треба да влезат странски инвеститори, тоа треба да биде сега. Очигледно, ако дојдат подоцна, приносот ќе биде помал. Хафизе Гаје Еркан вели дека во последните четири недели е зголемена побарувачката на странските инвеститори за државни обврзници, особено оние од САД. Централната банка предвидува дека инфлацијата ќе достигне 65 отсто до крајот на годината, очекува пик од 70 до 75 отсто идниот мај, а до крајот на следната година може да падне на 36 отсто, пренесува СееБиз.
Економијата на Турција закрепнува, БДП порасна за 5,9 отсто во третиот квартал во однос на една година претходно, градежниот сектор порасна за 8,1 отсто, но станбената криза е сè уште огромна, особено во големите градови. Изнајмите се зголемија за неверојатни 700 проценти за четири години. Поради високите цени на кириите, насилството меѓу станоиздавачите и станарите станува се почесто во Турција: медиумите објавија 11 смртни случаи и 46 повредени, објави Еуроњуз. Во првите шест месеци од годинава евидентирани се 47.000 судски барања за иселување и 100.000 тужби за незаконско покачување на закупнината, што е повеќе од двојно повеќе во однос на истиот период лани. Само минатата година кириите пораснале во просек за 121 отсто, а во големите градови како Анкара и Истанбул во тој период пораснале за дури 188 отсто – освен инфлацијата, цените пораснале и поради доаѓањето на луѓе од областите уништени од земјотресот.