Застарениот систем за вработување и демографскиот пад ја туркаат земјата кон зголемена зависност од странски работници – Црна Гора има потреба од повеќе од 30.000 луѓе
Црна Гора со години се соочува со сериозен недостиг на работна сила, а одлуката на Владата да прифати речиси 30.000 странски работници се смета за неопходна мерка, истакнува аналитичарот Предраг Зечевиќ за РТВ Подгорица.
– Тоа е едната страна од приказната, а другата е дека системот за издавање работни дозволи во Црна Гора е застарен. Во Хрватска и Словенија, на пример, тој процес функционира попаметно – државите заедно со стопанските комори утврдуваат кои занимања недостасуваат и колку квоти треба да се одобрат на тримесечна, шестмесечна или годишна основа – објаснува Зечевиќ.
Тој предупредува дека Црна Гора веќе има сериозни демографски предизвици, кои дополнително ќе се влошат како што земјата напредува кон членство во Европската Унија. Од друга страна, од туристичкиот сектор велат дека има работа, но дека локалната работна сила сè помалку ја избира оваа активност.
Потпретседателот на Одборот за туризам и угостителство на Трговската комора на Црна Гора, Лука Булатовиќ, истакнува дека многу луѓе претпочитаат да избираат државни работни места бидејќи тие се помалку барани, додека вредните и амбициозни експерти не треба да пропуштат можност во туризмот, кој е клучна гранка на црногорската економија.
Иако платите во туризмот се меѓу највисоките во земјата, проблемот, вели тој, лежи во недоволното инвестирање во долгорочно вработување и задржување на домашните работници.
– Потребна е подобра координација помеѓу државната администрација и економијата со цел заеднички да се најдат одржливи решенија. Економијата сама по себе не може да го реши овој проблем – предупредува Булатовиќ.
Соговорниците заклучуваат дека, без реформа на системот за вработување, подобро планирање и посериозни инвестиции во домашната работна сила, Црна Гора сè повеќе ќе зависи од увозот на странски работници, додека домашниот персонал ќе продолжи да бара побезбедни и помалку барачки работни места.
Недостаток на занаетчии
На крајот од минатата година беа објавени податоци што укажуваат на голем парадокс на црногорскиот пазар на трудот: занаетчиските професии никогаш не биле подобро платени, но никогаш немало помалку занаетчии. Градежните и техничките професии достигнуваат заработка од 2.000 до 3.000 евра, додека одредени мајстори, како што се керамичарите, можат да заработат повеќе од 5.000 евра по ангажман. И покрај ова, во текот на 2023 година, Црна Гора мораше да издаде речиси 4.800 работни дозволи само за основни градежни работи.