Туризмот во Португалија е во подем со години, но во 2025 година бројот на посетители стагнираше за прв пат. Додека се градат нови хотели и аеродром вреден милијарди евра, експертите повикуваат на пресврт во туристичката стратегија.
„Не гледам маси луѓе да минуваат низ градот како во претходните години“, вели сопственичката на хотел Софија Маја од северниот португалски град Порто. „Ми се чини дека рестораните не се толку полни како што беа порано. Сепак, не можам да се пожалам на пополнетоста на сместувачките капацитети.“
Додека летото полека се приближува кон крајот, туристичката индустрија во Португалија ја балансира сезоната со мешани чувства: бројот на посетители стагнира, а туристите повеќе не трошат толку великодушно како порано.
До 2025 година, Португалија може да се пофали со силен раст на бројот на посетители. Според податоците на државниот статистички институт INE, во 2024 година е забележан импресивен раст од 9,3 проценти, што претставува 2,5 милиони повеќе луѓе отколку претходната година. Во 2025 година, бројот на странски гости се зголемил за само 3,3 проценти, а се чини дека овој тренд ќе продолжи: „Во првата половина од годината, регистриравме 3,1 процент повеќе посетители“, објаснува Андре Гомес, претседател на здружението кое ги претставува интересите на туристичкиот регион Алгарве на југот од земјата. „Бројот на ноќевања се зголемил за два проценти, а приходите за 7,7 проценти“. Според менаџерот за туризам, сè укажува на резултати слични на минатата година.
Околу 30 милиони посетители годишно
Бројот на странци кои ја посетуваат Португалија се стабилизирал на околу 30 милиони годишно, што е три пати повеќе од вкупниот број жители. Со учество од околу единаесет проценти, Германците се, веднаш по Британците, втората најважна група туристи. Според податоците од статистичкиот завод, посетителите минатата година потрошиле дури 29,4 милијарди евра, што претставува 11,8 проценти од бруто-домашниот производ (БДП) на Португалија. И покрај ова, се појавуваат првите знаци на загриженост: „Очигледно, ги достигнавме границите на растот на туризмот“, според професорот по економија Жоао Дуке. „И не гледам план за иднината што го зема предвид тој факт“.
Всушност, се чини дека политичките лидери сè уште сонуваат за неограничен раст: новиот планиран аеродром во Лисабон треба да овозможи пристигнување на најмалку 56 милиони патници годишно во земјата во средината на 2030-тите, а изградбата на речиси 200 нови хотели со околу 11.000 соби е одобрена во Лисабон и Порто. Сепак, нема да се реализираат сите планирани проекти, уверува економскиот експерт Жоао Дуке. Сепак, со сегашните трендови на раст на бројот на туристи, може да има значителен вишок капацитет.
Цените продолжуваат да растат
И ова и покрај веќе многу високите цени: „Едноставно едро за заштита од сонце и лежалка на плажа во Алгарве може да чинат 200 евра дневно или повеќе“, пресмета професорот Дуке. „Кога станува збор за одење во ресторан, ограничувањето од 100 евра по лице исто така брзо се надминува.“
Затоа, многу туристи се снабдуваат во супермаркетите и јадат во нивниот сместувачки капацитет. Сè повеќе маси во рестораните остануваат празни. „Странските гости го нарачуваат најевтиното јадење од менито, а честопати дури и делат јадење“, се жали Селесте Ботељо, сопственик на ресторан во Назаре, познат меѓу сурферите по своите огромни бранови. Гужвите се најголеми на шеталиштето покрај морето пред ресторанот, но не и во самиот бар. Деновите кога Португалија беше релативно евтина дестинација за одмор едноставно се минато, нагласува економистот Жоао Дуке.
За разлика од туристичката индустрија, многу Португалци се чини дека го поздравуваат падот на туристите. „Повторно има слободни места во рестораните“, вели Жоао Мартело од Лисабон. Персоналот сега е попријателски настроен кон локалното население и како што додава: „Живеам во близина на последната станица на познатата трамвајска линија 28. Конечно, повеќе нема стотици туристи што чекаат во ред и тие не зафаќаат места за локалните жители.“